Shloka 31
अध्याय ३० — क्रोधदोषाः क्षमाप्रशंसा च
Defects of Anger and the Praise of Forbearance
Devanagari script
हेतुमात्रमिदं धातु: शरीर क्षेत्रसंज्ञितम् | येन कारयते कर्म शुभाशुभफलं विभु:,यह क्षेत्रसंज्षक शरीर ईश्वरका साधनमात्र है, जिसके द्वारा वे सर्वव्यापी परमेश्वर प्राणियोंसे स्वेच्छा-प्रारब्धरूप शुभाशुभ फल भुगतानेवाले कर्मोंका अनुष्ठान करवाते हैं
Translation
‘క్షేత్రం’ అని పిలువబడే ఈ శరీరం ఈశ్వరునికి కేవలం సాధనమాత్రమే; దీనిద్వారా సర్వవ్యాపి ప్రభువు ప్రాణుల చేత శుభాశుభ ఫలభోగానికి కారణమైన కర్మలను చేయింపజేస్తాడు.
Word by Word
हेतुcause; instrumentality
हेतु:
Karta
TypeNoun
Rootहेतु
FormMasculine, Nominative, Singular
मात्रम्mere; only
मात्रम्:
Karta
TypeAdjective
Rootमात्र
FormNeuter, Nominative, Singular
इदम्this
इदम्:
Karta
TypePronoun
Rootइदम्
FormNeuter, Nominative, Singular
धातुःconstituent element; (here) material principle
धातुः:
Karta
TypeNoun
Rootधातु
FormMasculine, Nominative, Singular
शरीरम्body
शरीरम्:
Karta
TypeNoun
Rootशरीर
FormNeuter, Nominative, Singular
क्षेत्रfield
क्षेत्र:
Karta
TypeNoun
Rootक्षेत्र
FormNeuter, Nominative, Singular
संज्ञितम्called; designated
संज्ञितम्:
Karta
TypeAdjective
Rootसंज्ञि
FormNeuter, Nominative, Singular, Past passive participle (क्त), संज्ञा/संज्ञि (to be named/known as)
येनby which
येन:
Karana
TypePronoun
Rootयद्
FormNeuter, Instrumental, Singular
कारयतेcauses (someone) to do; makes perform
कारयते:
TypeVerb
Rootकृ
FormPresent, Indicative, Atmanepada, Third, Singular, लट्, Causative (णिच्): कारयति/कारयते = causes to do
कर्मaction; deed
कर्म:
Karma
TypeNoun
Rootकर्मन्
FormNeuter, Accusative, Singular
शुभgood; auspicious
शुभ:
TypeAdjective
Rootशुभ
FormNeuter, Accusative, Singular
अशुभbad; inauspicious
अशुभ:
TypeAdjective
Rootअशुभ
FormNeuter, Accusative, Singular
फलम्fruit; result
फलम्:
Karma
TypeNoun
Rootफल
FormNeuter, Accusative, Singular
विभुःthe all-pervading Lord; the mighty one
विभुः:
Karta
TypeNoun
Rootविभु
FormMasculine, Nominative, Singular
Speaker
युधिछिर उवाच
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Cross References
Meter (Chandas)
Sandhi Notes