Shloka 32
क्षन्तव्यं पुरुषेणेह सर्वापत्सु सुशो भने । क्षमावतो हि भूतानां जन्म चैव प्रकीर्तितम्,सुशोभने! पुरुषको सभी आपत्तियोंमें क्षमाभाव रखना चाहिये। क्षमाशील पुरुषसे ही समस्त प्राणियोंका जीवन बताया गया है
kṣantavyaṃ puruṣeṇeha sarvāpatṣu suśobhane | kṣamāvato hi bhūtānāṃ janma caiva prakīrtitam ||
యుధిష్ఠిరుడు పలికెను— ఓ సుశోభనే! ఈ లోకంలో పురుషుడు అన్ని ఆపత్తులలో క్షమను ఆచరించాలి. ఎందుకంటే జీవుల జీవనధారణ, క్షేమం క్షమాశీలుడిపైనే ఆధారమని ప్రకటించబడింది.
युधिछिर उवाच
Educational Q&A
The verse teaches kṣamā—patient forbearance and forgiveness—as a central dharmic virtue, especially during संकट/āpad (adversity). It presents forgiveness not as weakness but as a sustaining force for social and moral life.
In the Vana Parva context, Yudhiṣṭhira instructs a woman addressed as “Suśobhanā,” emphasizing how one should respond to hardship: by enduring and maintaining forgiveness, a hallmark of his ethical counsel during the exile-period discourses.