Previous Verse
Next Verse

Shloka 14

Karṇa-kuṇḍala-kavaca-jijñāsā; Kuntibhoja’s hospitality and Pṛthā’s appointment (कर्णकुण्डलकवचजिज्ञासा)

विभीषण: प्रहस्तं च प्रहस्तश्न विभीषणम्‌ । खगपत्रै: शरैस्तीक्ष्णैरभ्यवर्षद्‌ गतव्यथ:,इधर विभीषण प्रहस्तपर और प्रहस्त विभीषणपर पंखयुक्त तीखे बाणोंकी वर्षा करने लगे। उन दोनोंमेंसे कोई भी व्यथाका अनुभव नहीं करता था

Vibhīṣaṇaḥ Prahastaṃ ca Prahastaś ca Vibhīṣaṇam | khagapatraiḥ śarais tīkṣṇair abhyavarṣad gatavyathaḥ ||

మార్కండేయుడు పలికెను—విభీషణుడు ప్రహస్తునిపై, ప్రహస్తుడు విభీషణునిపై, రెక్కలున్న పదునైన బాణాలను వర్షంలా కురిపించెను; అయినా వారిద్దరిలో ఎవరికీ వ్యథా కనిపించలేదు.

विभीषणःVibhīṣaṇa
विभीषणः:
Karta
TypeNoun
Rootविभीषण
FormMasculine, Nominative, Singular
प्रहस्तम्Prahasta
प्रहस्तम्:
Karma
TypeNoun
Rootप्रहस्त
FormMasculine, Accusative, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
प्रहस्तःPrahasta
प्रहस्तः:
Karta
TypeNoun
Rootप्रहस्त
FormMasculine, Nominative, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
विभीषणम्Vibhīṣaṇa
विभीषणम्:
Karma
TypeNoun
Rootविभीषण
FormMasculine, Accusative, Singular
खगपत्रैःwith feathered (bird-feather) [arrows]
खगपत्रैः:
Karana
TypeNoun
Rootखगपत्र
FormNeuter, Instrumental, Plural
शरैःwith arrows
शरैः:
Karana
TypeNoun
Rootशर
FormMasculine, Instrumental, Plural
तीक्ष्णैःsharp
तीक्ष्णैः:
Karana
TypeAdjective
Rootतीक्ष्ण
FormMasculine, Instrumental, Plural
अभ्यवर्षत्rained upon, showered
अभ्यवर्षत्:
TypeVerb
Rootवृष्
FormImperfect (Laṅ), 3rd, Singular, Parasmaipada
गतव्यथःfree from pain; with pain gone
गतव्यथः:
Karta
TypeAdjective
Rootगतव्यथ
FormMasculine, Nominative, Singular

मार्कण्डेय उवाच

V
Vibhīṣaṇa
P
Prahasta
Ś
śara (arrows)
K
khagapatra (feathers on arrows)

Educational Q&A

The verse highlights steadfastness under pressure: in violent conflict, warriors may become 'gatavyatha'—unshaken by pain—showing how commitment to one’s chosen duty or allegiance can steel the mind, for good or ill.

Vibhīṣaṇa and Prahasta exchange volleys of sharp, feathered arrows, each showering the other, and neither appears to suffer or falter.