Shloka 8
सूर्य–कर्णोपदेशः
Sūrya’s Counsel to Karṇa on Kīrti and the Kuṇḍala
Devanagari script
कृष्णानां मुखपुण्ड्राणामृक्षाणां भीमकर्मणाम् | कोटीशतसहस्रेण जाम्बवानू् प्रत्यदृश्यत,जिनके मुख (ललाट)-पर तिलकका चिह्न शोभा पा रहा था तथा जो भयंकर पराक्रम करनेवाले थे, ऐसे काले रंगके शतकोटि सहस्र (दस खरब) रीछोंकी सेनाके साथ वहाँ जाम्बवान् दिखायी दिये
Translation
మార్కండేయుడు పలికెను—నల్లవర్ణముగల, నుదుట పుండ్ర-తిలకచిహ్నములతో శోభించే, భయంకర కార్యసాధకులైన ఋక్షుల వందల కోట్లు-వేల సంఖ్యగల సేనతో అక్కడ జాంబవంతుడు దర్శనమిచ్చెను.
Word by Word
कृष्णानाम्of the black (ones)
कृष्णानाम्:
Sambandha
TypeAdjective
Rootकृष्ण
FormMasculine, Genitive, Plural
मुखपुण्ड्राणाम्of those having forehead/face tilaka-marks
मुखपुण्ड्राणाम्:
Sambandha
TypeNoun
Rootमुखपुण्ड्र
FormMasculine, Genitive, Plural
ऋक्षाणाम्of the bears
ऋक्षाणाम्:
Sambandha
TypeNoun
Rootऋक्ष
FormMasculine, Genitive, Plural
भीमकर्मणाम्of those whose deeds are terrible
भीमकर्मणाम्:
Sambandha
TypeAdjective
Rootभीमकर्मन्
FormMasculine, Genitive, Plural
कोटीशतसहस्रेणwith a hundred-thousand crores (i.e., an immense number)
कोटीशतसहस्रेण:
Karana
TypeNoun
Rootकोटि-शत-सहस्र
FormNeuter, Instrumental, Singular
जाम्बवान्Jāmbavān
जाम्बवान्:
Karta
TypeNoun
Rootजाम्बवत्
FormMasculine, Nominative, Singular
प्रत्यदृश्यतwas seen / appeared
प्रत्यदृश्यत:
TypeVerb
Rootदृश्
FormImperfect (Laṅ), 3rd, Singular, Ātmanepada
Speaker
मार्कण्डेय उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Meter (Chandas)
Sandhi Notes