Shloka 42
इन्द्रजिद्-लक्ष्मणयुद्धम्
Indrajit and Lakṣmaṇa: Escalation through Concealment
नहि मे मोक्ष्यते जीवन् मूढ: सैन्धवको नृप: । पातालतलसंस्थोडपि यदि शक्रोडस्य सारथि:,“मूर्ख सिन्धुराज जयद्रथ यदि पातालमें घुस जाय अथवा इन्द्र भी उसके सारथि या सहायक होकर आ जायेँ तो भी आज वह मेरे हाथसे जीवित नहीं बच सकता”
Vaiśaṃpāyana uvāca: na hi me mokṣyate jīvan mūḍhaḥ saindhavako nṛpaḥ | pātālatala-saṃstho 'pi yadi śakro 'sya sārathiḥ ||
మూఢుడైన సైంధవ రాజు జయద్రథుడు నా చేతుల నుండి జీవించి తప్పించుకోడు. అతడు పాతాళతలంలో దాగినా, శక్రుడు (ఇంద్రుడు) అతనికి సారథిగా నిలిచినా, నేడు అతడు రక్షింపబడడు.
वैशग्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse underscores moral accountability and the inevitability of consequences: wrongdoing invites retribution that cannot be evaded by power, allies, or even divine support. It also illustrates the intensity of kṣatriya resolve in a narrative of justice and retaliation.
The narrator Vaiśaṃpāyana reports a vow-like declaration that Jayadratha, the Sindhu king, will not escape alive. The statement heightens dramatic tension by asserting that even extreme hiding (in Pātāla) or extraordinary assistance (Indra as charioteer) would not prevent his death.