Shloka 31
Dvaītavana: Brahmaghoṣa, Rṣi-saṅgha, and Baka Dālbhyā’s Upadeśa to Yudhiṣṭhira
तं॑ ते वनगतं दृष्टवा कस्मान्मन्युर्न वर्धते । परंतप! जिन्होंने पराजित नरेशोंके दिये हुए अद्भुत आकारवाले रथों, घोड़ों और हाथियोंसे घिरे हुए कितने ही राजाओंसे बलपूर्वक धन लिये थे, जो एक ही वेगसे पाँच सौ बाणोंका प्रहार करते हैं, उन्हीं अर्जुनको वनवासका कष्ट भोगते देख शत्रुओंपर आपका क्रोध क्यों नहीं बढ़ता? || २९-३० $ ।। श्यामं बृहन्तं तरुणं चर्मिणामुत्तमं रणे
vaiśampāyana uvāca | taṁ te vanagataṁ dṛṣṭvā kasmān manyur na vardhate | paraṁtapa |
వైశంపాయనుడు పలికెను— ఓ పరంతపా! అరణ్యానికి వెళ్లిన ఆ అర్జునుని చూచి నీ కోపం ఎందుకు పెరగదు? పరాజిత రాజులు సమర్పించిన అద్భుతాకార రథాలు, అశ్వాలు, గజాలతో చుట్టుముట్టబడి, అనేక రాజుల నుండి బలవంతంగా ధనాన్ని స్వాధీనం చేసుకొని, ఒకే వేగంలో ఐదు వందల బాణప్రహారాలు చేయగల ఆ అర్జునుడు వనవాస కష్టాన్ని అనుభవిస్తున్నాడని చూచి శత్రువులపై నీ రోషం ఎందుకు జ్వలించదు?
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights the kṣatriya ethic that injustice—especially the humiliation and suffering of a great warrior through wrongful exile—ought to awaken righteous indignation and resolve to restore dharma, rather than passive acceptance.
Vaiśampāyana describes a speaker’s astonishment that a warrior addressed as ‘Paraṁtapa’ is not inflamed with anger upon seeing Arjuna, famed for overpowering kings and unmatched archery, now enduring the hardships of forest exile.