Shloka 11
रामस्य सुग्रीवप्रति रोषः — हनूमता सीतादर्शनवृत्तान्तः
Rāma’s Reproach of Sugrīva; Hanūmān’s Report of Seeing Sītā
भयंकरो<थ भ्रमरो रविश्व शूर: प्रताप: कुहनश्न नाम । यं घट सहस्रा रथिनो<नुयान्ति नागा हयाश्षैव पदातिनक्ष
bhayaṅkaro ’tha bhramaro raviśvaśūraḥ pratāpaḥ kuhanaśna nāma | yaṃ ghaṭa-sahasrā rathino ’nuyānti nāgā hayāś caiva padātinaś ca ||
తర్వాత భయంకర యోధుడు భ్రమరుడు—రవిశ్వశూరుడని కూడా పిలువబడే వాడు—పరాక్రమశాలి, కుహనశ్న అనే పేరుతో ప్రసిద్ధుడు. అతని వెనుక ఆరు వేల రథికులు, అలాగే ఏనుగులు, గుర్రాలు, పాదాతులు అనుసరిస్తారు.
कोटिक उवाच
Educational Q&A
The verse functions as a heroic catalogue: it highlights how a single formidable leader draws vast forces behind him, underscoring the Mahābhārata theme that power and responsibility scale together in warfare and leadership.
Koṭika continues listing notable warriors and their military strength, naming Bhramara (also called Raviśvaśūra/Kuhanaśna) and describing the large combined-arms force—chariots, elephants, horses, and infantry—that follows him.