Shloka 45

वैशम्पायन उवाच श्रुत्वेरितं केशवस्य बभूवु: स्वस्थमानसा: । द्रौपद्या सहिता: पार्थास्तमूचुविंगतज्वरा:,वैशम्पायनजी कहते हैं-जनमेजय! भगवान्‌ श्रीकृष्फा यह कथन सुनकर द्रौोपदीसहित पाण्डवोंका चित्त स्वस्थ हुआ। उनकी सारी चिन्ता दूर हो गयी और वे भगवान्‌से इस प्रकार बोले--'विभो! गोविन्द! तुम्हें अपना सहायक और संरक्षक पाकर हम बड़ी-बड़ी दुस्तर विपत्तियोंसे उसी प्रकार पार हुए हैं, जैसे महासागरमें डूबते हुए मनुष्य जहाजका सहारा पाकर पार हो जाते हैं

vaiśampāyana uvāca: śrutvā īritaṁ keśavasya babhūvuḥ svastha-mānasāḥ | draupadyā sahitāḥ pārthās tam ūcuḥ vigata-jvarāḥ ||

వైశంపాయనుడు పలికెను—ఓ జనమేజయా! కేశవుడు పలికిన మాటలు విని ద్రౌపదితో కూడిన పాండవుల మనస్సు ప్రశాంతమైంది. వారి ఆందోళనజ్వరం తొలగిపోయి వారు ప్రభువుతో ఇలా అన్నారు—“విభో! గోవిందా! నిన్ను సహాయకుడిగా, రక్షకుడిగా పొందినందువల్ల మేము దాటలేనివైన విపత్తులను కూడా దాటాము—మహాసముద్రంలో మునిగిపోతున్నవారు నౌక ఆధారం పొందితే ఎలా తీరానికి చేరుతారో అలా.”

वैशम्पायनःVaiśampāyana
वैशम्पायनः:
Karta
TypeNoun
Rootवैशम्पायन
FormMasculine, Nominative, Singular
उवाचsaid
उवाच:
TypeVerb
Rootवच्
FormPerfect, Third, Singular
श्रुत्वाhaving heard
श्रुत्वा:
TypeVerb
Rootश्रु
FormAbsolutive (Gerund), Parasmaipada
ईरितम्uttered, spoken
ईरितम्:
Karma
TypeAdjective
Rootईरित
FormNeuter, Accusative, Singular
केशवस्यof Keśava (Kṛṣṇa)
केशवस्य:
TypeNoun
Rootकेशव
FormMasculine, Genitive, Singular
बभूवुःbecame
बभूवुः:
TypeVerb
Rootभू
FormPerfect, Third, Plural
स्वस्थमानसाःthose whose minds were at ease
स्वस्थमानसाः:
TypeAdjective
Rootस्वस्थमानस
FormMasculine, Nominative, Plural
द्रौपद्याwith Draupadī
द्रौपद्या:
Karana
TypeNoun
Rootद्रौपदी
FormFeminine, Instrumental, Singular
सहिताःaccompanied (by)
सहिताः:
TypeAdjective
Rootसहित
FormMasculine, Nominative, Plural
पार्थाःthe sons of Pṛthā (Pāṇḍavas)
पार्थाः:
Karta
TypeNoun
Rootपार्थ
FormMasculine, Nominative, Plural
तम्him
तम्:
Karma
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Accusative, Singular
ऊचुःsaid
ऊचुः:
TypeVerb
Rootवच्
FormPerfect, Third, Plural
विगतज्वराःfree from fever/distress
विगतज्वराः:
TypeAdjective
Rootविगतज्वर
FormMasculine, Nominative, Plural

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśampāyana
K
Keśava (Kṛṣṇa)
D
Draupadī
P
Pārthas (Pāṇḍavas)
G
Govinda
J
Janamejaya
O
Ocean (metaphorical)
S
Ship (metaphorical)

Educational Q&A

Reliance on righteous divine guidance brings inner steadiness: when the Pāṇḍavas hear Keśava’s assurance, their mental turmoil (jvara) dissolves, illustrating that true refuge transforms fear into composure and enables one to endure adversity.

In the frame narration, Vaiśampāyana reports to Janamejaya that after hearing Kṛṣṇa (Keśava), the Pāṇḍavas and Draupadī regain peace of mind and then speak to him, acknowledging him as their helper and protector, likening his support to a ship saving those drowning in the sea.