Shloka 13
Draupadī’s Rebuke of Jayadratha and Dhaumya’s Admonition (Āraṇyaka-parva, Adhyāya 252)
Devanagari script
निर्वेदं परमं गत्वा राजा दुर्योधनस्तदा । ब्रीडयाभिपरीतात्मा नैराश्यमगमत् परम्,कर्ण और शकुनिकी भी बातें सुनकर राजा दुर्योधन अत्यन्त उदास हो गया, तथा मन- ही-मन लज्जासे अभिभूत हो उसने बड़ी निराशाका अनुभव किया
Transliteration
nirvedaṁ paramaṁ gatvā rājā duryodhanas tadā | brīḍayābhiparītātmā nairāśyam agamat param ||
Translation
అప్పుడు రాజు దుర్యోధనుడు పరమ నిర్వేదానికి చేరి, లజ్జచేత అంతరాత్మలో కుంగిపోయి, అత్యంత నిరాశలో మునిగిపోయెను.
Word by Word
निर्वेदम्despondency, disgust
निर्वेदम्:
Karma
TypeNoun
Rootनिर्वेद
FormMasculine, Accusative, Singular
परमम्supreme, extreme
परमम्:
Karma
TypeAdjective
Rootपरम
FormMasculine, Accusative, Singular
गत्वाhaving gone/attained
गत्वा:
TypeVerb
Rootगम्
Formक्त्वा (absolutive/gerund), Parasmaipada (usage-neutral)
राजाthe king
राजा:
Karta
TypeNoun
Rootराजन्
FormMasculine, Nominative, Singular
दुर्योधनःDuryodhana
दुर्योधनः:
Karta
TypeNoun
Rootदुर्योधन
FormMasculine, Nominative, Singular
तदाthen
तदा:
TypeIndeclinable
Rootतदा
ब्रीडयाby shame
ब्रीडया:
Karana
TypeNoun
Rootब्रीडा
FormFeminine, Instrumental, Singular
अभिपरीतात्माone whose mind was overcome/turned (by shame)
अभिपरीतात्मा:
Karta
TypeAdjective
Rootअभिपरीतात्मन्
FormMasculine, Nominative, Singular
नैराश्यम्hopelessness, despair
नैराश्यम्:
Karma
TypeNoun
Rootनैराश्य
FormNeuter, Accusative, Singular
अगमत्went to, fell into, attained
अगमत्:
TypeVerb
Rootगम्
FormImperfect (लङ्), 3rd, Singular, Parasmaipada
परम्extreme, utmost
परम्:
Karma
TypeAdjective
Rootपरम
FormNeuter, Accusative, Singular
Speaker
वैशम्पायन उवाच
Characters & Entities
V
VaiśampāyanaD
DuryodhanaVerse Rasa (Emotional Essence)
Sandhi Notes