Shloka 46
Duryodhana Seized by Citraseṇa; Kaurava Petition to Yudhiṣṭhira (दुर्योधनापहारः / चित्रसेनगन्धर्वग्रहणम्)
Devanagari script
ऊर्ध्व॑ तु षोडशाद् वर्षाद् ये भवन्ति ग्रहा नृणाम् । तानहं सम्प्रवक्ष्यामि नमस्कृत्य महेश्वरम्,अब मैं भगवान् महेश्वरको नमस्कार करके उन ग्रहोंका परिचय दूँगा, जो सोलह वर्षकी अवस्थाके बाद मनुष्योंके लिये अनिष्टकारक होते हैं
Transliteration
ūrdhvaṁ tu ṣoḍaśād varṣād ye bhavanti grahā nṛṇām | tān ahaṁ sampravakṣyāmi namaskṛtya maheśvaram ||
Translation
ఇప్పుడు నేను మహేశ్వరునికి నమస్కరించి, పదహారు సంవత్సరాల వయస్సు దాటిన తరువాత మనుష్యులను బాధించే ఆ గ్రహముల స్వరూపమును వివరించెదను.
Word by Word
ऊर्ध्वम्afterwards; beyond; above
ऊर्ध्वम्:
TypeIndeclinable
Rootऊर्ध्व
FormAvyaya (adverb)
तुbut; indeed
तु:
TypeIndeclinable
Rootतु
FormAvyaya (particle)
षोडशात्from sixteen
षोडशात्:
Apadana
TypeAdjective
Rootषोडश
FormMasculine/Neuter, Ablative, Singular
वर्षात्from (the) year/age
वर्षात्:
Apadana
TypeNoun
Rootवर्ष
FormNeuter, Ablative, Singular
येwho/which
ये:
Karta
TypePronoun
Rootयद्
FormMasculine, Nominative, Plural
भवन्तिbecome; are
भवन्ति:
TypeVerb
Rootभू
FormPresent, Parasmaipada, 3rd person, Plural
ग्रहाःseizers; afflicting spirits (grahas)
ग्रहाः:
Karta
TypeNoun
Rootग्रह
FormMasculine, Nominative, Plural
नृणाम्of men; of humans
नृणाम्:
TypeNoun
Rootनृ
FormMasculine, Genitive, Plural
तान्those (them)
तान्:
Karma
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Accusative, Plural
अहम्I
अहम्:
Karta
TypePronoun
Rootअस्मद्
FormNominative, Singular
सम्प्रवक्ष्यामिI shall explain fully; I will describe
सम्प्रवक्ष्यामि:
TypeVerb
Rootप्र+वच्
FormFuture (simple future), Parasmaipada, 1st person, Singular
नमस्कृत्यhaving saluted; after bowing to
नमस्कृत्य:
TypeVerb
Rootनमस्+कृ
FormAbsolutive (क्त्वा/ल्यप्), indeclinable
महेश्वरम्Maheshvara (the Great Lord, Shiva)
महेश्वरम्:
Karma
TypeNoun
Rootमहेश्वर
FormMasculine, Accusative, Singular
Speaker
मार्कण्डेय उवाच
Characters & Entities
M
MārkaṇḍeyaM
Maheśvara (Śiva)G
grahāḥ (afflicting forces)Verse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes