Shloka 20

आरण्यकपर्वणि अध्यायः २१६ — इन्द्र-स्कन्द-संमुखता वज्रप्रहारश्च

Indra approaches Skanda; vajra strike and the arising of Viśākha

Devanagari script

येन कर्मविशेषेण प्राप्तेयं शूद्रता त्वया । एतदिच्छामि विज्ञातुं तत््वेन हि महामते । कामया ब्रूहि मे सर्व सत्येन प्रयतात्मना,महामते! जिस विशेष कर्मके कारण आपको यह शाूद्रयोनि प्राप्त हुई है, उसे मैं यथार्थरूपसे जानना चाहता हूँ। आप सत्य और पवित्र अन्तःकरणके विश्वासके अनुसार स्वेच्छापूर्वक मुझे सब कुछ बताइये

Transliteration

yena karmaviśeṣeṇa prāpteyaṃ śūdratā tvayā | etad icchāmi vijñātuṃ tattvena hi mahāmate | kāmayā brūhi me sarvaṃ satyena prayatātmanā ||

Translation

బ్రాహ్మణుడు అన్నాడు—మహామతీ! ఏ ప్రత్యేక కర్మఫలంగా నీకు ఈ శూద్రత్వం లభించింది? దాని తత్త్వాన్ని యథార్థంగా తెలుసుకోవాలని నేను కోరుతున్నాను. సత్యంతో, నియమితమైన శుద్ధ మనస్సుతో, స్వచ్ఛందంగా నాకు అన్నీ చెప్పు.

Word by Word

• {'yena': 'by which', 'karma-viśeṣeṇa': 'by a specific/particular action (a distinct karmic deed)', 'prāptā': 'attained, obtained', 'iyam': 'this (state/condition)', 'śūdratā': 'the state of being a Śūdra

• śūdra-status', 'tvayā': 'by you / to you', 'etat': 'this', 'icchāmi': 'I wish, I desire', 'vijñātum': 'to know, to understand', 'tattvena': 'in truth

• in its essential reality', 'hi': 'indeed, surely', 'mahāmate': 'O great-minded one

• O wise one', 'kāmayā': 'willingly

• of your own accord', 'brūhi': 'tell (imperative)', 'me': 'to me', 'sarvam': 'everything', 'satyena': 'with truth

• truthfully', 'prayata-ātmanā': 'with a restrained, disciplined, purified mind/inner self'}

Speaker

ब्राह्मण उवाच

Characters & Entities

• ब्राह्मण (Brāhmaṇa)
• शूद्र (Śūdra)

Educational Q&A

What is the core teaching?

The verse emphasizes ethical inquiry into causality (karma) and insists that truthful speech should arise from inner discipline (prayatātman). It frames moral understanding as something to be sought “in truth” (tattvena), not through rumor or prejudice.

What is happening in the narrative?

A brāhmaṇa addresses a person identified as having attained śūdra-status and asks for the specific deed that led to that condition. He requests a voluntary, complete, and truthful account, setting a tone of confession and moral explanation.