Shloka 1
पञ्चवर्णोत्पत्तिः — The Origin of the Five-Colored Fiery Being and Ritual-Disruptor Lineages
हि न (0) है 7 नवाधिकद्विशततमो< ध्याय: धर्मकी सूक्ष्मता, शुभाशुभ कर्म और उनके फल तथा ब्रह्मकी प्राप्तिके उपायोंका वर्णन मार्कण्डेय उवाच धर्मव्याधस्तु निपुणं पुनरेव युधिष्ठिर । विप्रर्षभमुवाचेदं सर्वधर्मभूतां वर,मार्कण्डेयजी कहते हैं--सम्पूर्ण धर्मात्माओंमें श्रेष्ठ युधिष्ठिर! तदनन्तर धर्मव्याधने विप्रवर कौशिकसे पुन: कुशलतापूर्वक कहना आरम्भ किया
Mārkaṇḍeya uvāca — Dharmavyādhas tu nipuṇaṁ punar eva Yudhiṣṭhira, viprarṣabham uvācedaṁ sarvadharmabhṛtāṁ vara.
మార్కండేయుడు పలికెను—ఓ యుధిష్ఠిరా, ధర్మనిష్ఠులలో శ్రేష్ఠుడా! సూక్ష్మవివేకంలో నిపుణుడైన ధర్మవ్యాధుడు మరల బ్రాహ్మణవృషభుడైన కౌశికునితో ఉపదేశాన్ని ప్రారంభించాడు.
मार्कण्डेय उवाच
Educational Q&A
The verse frames a didactic exchange: true dharma is subtle and is conveyed through skilled instruction, emphasizing discernment and the idea that ethical authority can arise from lived righteousness, not merely social rank.
Mārkaṇḍeya narrates to Yudhiṣṭhira that the Dharmavyādha resumes speaking to the brāhmaṇa Kauśika, continuing a moral discourse on dharma.