Shloka 5
Dvārakā’s Distress and the Saubha Engagement (द्वारकाव्यग्रता तथा सौभयुद्धम्)
ततो मामब्रवीद् वीर दारुको विह्वलन्निव । स्थातव्यमिति तिष्ठामि शाल्वबाणप्रपीडित: । अवस्थातुं न शकनोमि अज्ुू मे व्यवसीदति,वीरवर! तब दारुक व्याकुल-सा होकर मुझसे बोला--'प्रभो! युद्धमें डटे रहना चाहिये” इस कर्तव्यका स्मरण करके ही मैं यहाँ ठहरा हुआ हूँ; किंतु शाल्वके बाणोंसे अत्यन्त पीड़ित होनेके कारण मुझमें खड़े रहनेकी भी शक्ति नहीं रह गयी है। मेरा अंग शिथिल होता जा रहा है!
tato mām abravīd vīra dāruko vihvalann iva | sthātavyam iti tiṣṭhāmi śālvabāṇaprapīḍitaḥ | avasthātuṁ na śaknomi aṅgaṁ me vyavasīdati ||
అప్పుడు దారుకుడు కలవరపడినవాడిలా నాతో అన్నాడు—“వీరా! యుద్ధంలో స్థిరంగా నిలవాలి—ఈ ధర్మాన్ని స్మరించుకొని నేనిక్కడ నిలిచాను; కానీ శాల్వ బాణాల బాధతో ఇప్పుడు నిలబడే శక్తి కూడా లేదు. నేడు నా అవయవాలు శిథిలమవుతున్నాయి.”
वायुदेव उवाच
Educational Q&A
The verse highlights dharma as steadfastness: even when overwhelmed by pain and fear, one remembers one’s appointed duty (“sthātavyam”) and strives to remain firm, while honestly acknowledging human limits and exhaustion.
Dāruka, shaken and wounded, reports to the speaker that he is trying to hold his ground out of duty, but Śālva’s arrows have weakened him so severely that he can barely remain standing and feels his body failing.