Shloka 47
Agni’s Withdrawal to the Forest and Identification with Āṅgirasa (अग्न्याङ्गिरस-इतिहासः)
ब्राह्मण उवाच प्रीतो5स्मि तव भद्रें ते गत: क्रोधश्व॒ शोभने । उपालम्भस्त्वयात्युक्तो मम नि:श्रेयसं परम् । स्वस्ति ते5स्तु गमिष्यामि साधयिष्यामि शोभने,(धन्या त्वमसि कल्याणि यस्यास्ते वृत्तमीदृशम् ।) ब्राह्मण बोला--शुभे! तुम्हारा भला हो। मैं तुमपर बहुत प्रसन्न हूँ। मेरा सारा क्रोध दूर हो गया। तुमने जो उलाहना दिया है, वह अनुचित वचन नहीं, मेरे लिये परम कल्याणकारी है। शोभने! तुम्हारा कल्याण हो। अब मैं जाऊँगा और अपना कार्यसाधन करूँगा। कल्याणि! तुम धन्य हो, जिसका सदाचार इतनी उच्चकोटिका है
brāhmaṇa uvāca prīto ’smi tava bhadre te gataḥ krodhaś ca śobhane | upālambhas tvayātyukto mama niḥśreyasaṃ param | svasti te ’stu gamiṣyāmi sādhayiṣyāmi śobhane (dhanyā tvam asi kalyāṇi yasyās te vṛttam īdṛśam) ||
బ్రాహ్మణుడు అన్నాడు—శుభే! నీకు మంగళం కలుగుగాక. నేను నీపై ఎంతో ప్రసన్నుడను; నా కోపం పూర్తిగా తొలగిపోయింది. నీవు చెప్పిన ఉపాలంభం అనుచితం కాదు—అది నాకు పరమ శ్రేయస్సుగా మారింది. శోభనే! నీకు శుభం కలుగుగాక. ఇప్పుడు నేను వెళ్లి నా కార్యాన్ని సాధిస్తాను. కల్యాణీ! ఇంత ఉన్నతమైన సదాచారం గల నీవు ధన్యురాలివి.
ब्राह्मण उवाच
Educational Q&A
A sincere, well-aimed admonition (upālambha) can become a person’s highest welfare (niḥśreyasa) when it dissolves anger and restores right judgment; true virtue includes the humility to accept correction and bless the one who offers it.
A brāhmaṇa, previously angered, addresses a virtuous woman who has reproached him; he acknowledges her words as beneficial rather than offensive, declares his anger gone, blesses her, praises her exemplary conduct, and says he will depart to accomplish his intended task.