Mahabharata 3.201.113 — Vana Parva, Adhyaya 201, Shloka 113
Dharma-vyādha’s Analysis of Moral Decline and the Mahābhūta–Guṇa Schema (धर्मव्याधोपदेशः)
विदितार्थस्तु वेदानां परिवेद प्रयोजनम् । उद्विजेत् स तु वेदेभ्यो दावाग्नेरिव मानव:
viditārthas tu vedānāṃ pariveda prayojanam | udvijet sa tu vedebhyo dāvāgner iva mānavaḥ ||
మనిషి వేదాల నిజమైన అర్థాన్ని, వాటి అసలైన ప్రయోజనాన్ని పూర్తిగా గ్రహించినప్పుడు, ఆ వేదవేత్త కేవలం కర్మవిధానాన్ని చెప్పే వేదభాగాల నుండి అడవిదావాగ్ని నుండి ప్రజలు వెనుదిరిగినట్లే వెనుదిరుగుతాడు।
युधिछिर उवाच
Educational Q&A
The verse teaches that once one grasps the true aim of the Vedas—inner realization and right understanding—one naturally outgrows mere ritual injunctions (karma-kāṇḍa). Clinging to ritual alone then feels dangerous and limiting, like staying near a forest-fire.
Yudhiṣṭhira is reflecting on the hierarchy of spiritual pursuits: the Vedas guide action and duty, but their deeper intent points beyond ritual to insight. He uses the vivid image of people retreating from a wildfire to describe turning away from purely action-oriented Vedic prescriptions after realizing their ultimate purpose.
Ask anything about this verse
Curious about the meaning, context, or a word? Ask, and continue the conversation in the Vedapath app.
A free Google sign-in keeps your chat saved across web and the app.
Read Mahabharata in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.