Shloka 27
Arjuna meets the Lokapālas, is tested by Indra, and is led to Amarāvatī for astra-śikṣā
Indraloka-gamana
Devanagari script
एन॑ त्वहरहर्मेरुं सूर्याचन्द्रमसौ ध्रुवम् प्रदक्षिणमुपावृत्य कुरुत: कुरुनन्दन,“कुरुनन्दन! सूर्य और चन्द्रमा प्रतिदिन इस निश्चल मेरुगिरिकी प्रदक्षिणा करते रहते हैं। पापशून्य महाराज! सम्पूर्ण नक्षत्र भी गिरिराज मेरुकी सर्वतोभावेन परिक्रमा करते हैं
Translation
వైశంపాయనుడు పలికెను—ఓ కురునందనా! సూర్యుడు, చంద్రుడు ప్రతిదినం ఈ ధ్రువమైన మేరుపర్వతాన్ని ప్రదక్షిణ చేస్తారు.
Word by Word
एतौthese two (sun and moon)
एतौ:
Karta
TypePronoun
Rootएतद्
FormMasculine, Nominative, Dual
तुindeed/but
तु:
TypeIndeclinable
Rootतु
अहर्-अहर्day by day; daily
अहर्-अहर्:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootअहर्
मेरुम्Mount Meru
मेरुम्:
Karma
TypeNoun
Rootमेरु
FormMasculine, Accusative, Singular
सूर्य-चन्द्रमसौthe sun and the moon
सूर्य-चन्द्रमसौ:
Karta
TypeNoun
Rootसूर्य + चन्द्रमस्
FormMasculine, Nominative, Dual
ध्रुवम्fixed/immovable (as an epithet of Meru)
ध्रुवम्:
Karma
TypeAdjective
Rootध्रुव
FormMasculine, Accusative, Singular
प्रदक्षिणम्clockwise; in circumambulation
प्रदक्षिणम्:
TypeIndeclinable
Rootप्रदक्षिण
उपावृत्यhaving gone around; having circled
उपावृत्य:
TypeVerb
Rootउप-आ-वृत्
Formक्त्वा (absolutive/gerund), Parasmaipada (usage)
कुरुतःthey do; they perform
कुरुतः:
TypeVerb
Rootकृ
FormPresent (Lat), Third, Dual, Parasmaipada
कुरु-नन्दनO delight of the Kurus (Arjuna/Yudhiṣṭhira)
कुरु-नन्दन:
TypeNoun
Rootकुरु + नन्दन
FormMasculine, Vocative, Singular
Speaker
वैशम्पायन उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes