Shloka 33
Kubera’s Arrival and the Disclosure of Agastya’s Curse
Vaiśaṃpāyana–Janamejaya Narrative
सूदयेम महाबाहो देशकालो हाय॑ नृप । क्षत्रधर्मस्य सम्प्राप्त: काल: सत्यपराक्रम:,“इस आगामी मुहूर्तके आते ही इस राक्षसके प्राण नहीं रहेंगे।! इधर सहदेवने उस मूढ़ राक्षषकी ओर देखते हुए कुन्तीनन्दन युधिष्ठिस्से कहा--'राजन्! क्षत्रियके लिये इससे अधिक सत्कर्म क्या होगा कि वह युद्धमें शत्रुका सामना करते हुए प्राणोंका त्याग कर दे अथवा शत्रुको ही जीत ले। राजन्! इस प्रकार यह हमें अथवा हम इसे युद्ध करते हुए मार डालें। परंतप महाबाहु नरेश! यह क्षत्रिय धर्मके अनुकूल देश-काल प्राप्त हुआ है। यह समय यथार्थ पराक्रम प्रकट करनेके लिये है
sūdayema mahābāho deśa-kālo hy ayaṃ nṛpa | kṣatra-dharmasya samprāptaḥ kālaḥ satya-parākramaḥ ||
హే మహాబాహూ, ఇతనిని సంహరిద్దాం. హే రాజా, ఇది నిజంగా తగిన దేశకాలం. క్షత్రియధర్మానికి తగిన ఘడియ వచ్చింది—ఇదే నిజ పరాక్రమాన్ని ప్రదర్శించవలసిన సమయం।
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse frames ethical action through deśa-kāla (right place and time): when a righteous confrontation is unavoidable, a kṣatriya should act decisively in accordance with duty, showing genuine valor rather than hesitation or empty pride.
In Vaiśampāyana’s narration, Sahadeva urges Yudhiṣṭhira (addressed as king and mighty-armed) that the present moment is suited to kṣatriya-duty: they should engage the rākṣasa and slay him, as the time for true heroic action has arrived.