Shloka 1
अध्याय १४९ — हनूमतो महद्रूपदर्शनं तथा धर्म-नीति-उपदेशः
Hanūmān’s Vast Form and Instruction on Dharma–Statecraft
हि आय न [हुक है अष्टचत्वारिशर्दाधिकशततमो< ध्याय: हनुमानजीका भीमसेनको संक्षेपसे श्रीरामका चरित्र सुनाना हनूमानुवाच हृतदार: सह श्रात्रा पत्नीं मार्गनू स राघव: । दृष्टवान् शैलशिखरे सुग्रीव॑ वानरर्षभम्,हनुमानजी कहते हैं--भीमसेन! इस प्रकार स्त्रीका अपहरण हो जानेपर अपने भाईके साथ उसकी खोज करते हुए श्रीरघुनाथजी जनस्थानसे आगे बढ़े। उन्होंने ऋष्यमूकपर्वतके शिखरपर रहनेवाले वानरराज सुग्रीवसे भेंट की
Hanumān uvāca—hṛtadāraḥ saha bhrātrā patnīṁ mārgayan sa Rāghavaḥ | dṛṣṭavān śailaśikhare Sugrīvaṁ vānararṣabham ||
హనుమానుడు పలికెను—భార్య అపహరింపబడిన తరువాత రాఘవుడు (రాముడు) తన సోదరునితో కలిసి ఆమెను వెదుకుచు బయలుదేరెను. అతడు పర్వతశిఖరమున వానరర్షభుడు సుగ్రీవుని దర్శించెను.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights steadfast duty and loyalty: Rama does not abandon responsibility after loss, and he proceeds with his brother in disciplined pursuit of what is right, while also moving toward a righteous alliance (with Sugriva) rather than acting in isolation.
Hanuman briefly recounts a key Ramayana episode to Bhima: after Sita’s abduction, Rama and his brother search for her and, during that search, encounter Sugriva on a mountain peak—setting the stage for their friendship and cooperation.