Shloka 13
सौगन्धिकपुष्पप्रसङ्गः — The Saugaṇdhika Lotus and Bhīma’s Approach to Hanūmān
देशान् म्लेच्छजनाकीर्णान् नानारत्नाकरायुतान् । ददृशुर्गिरिपादांश्व नानाधातुसमाचितान्,उस यात्रामें उन्होंने म्लेच्छोंसे भरे हुए बहुत-से ऐसे देश देखे जो नाना प्रकारकी रत्नोंकी खानोंसे युक्त थे। वहाँ उन्हें नाना प्रकारके धातुओंसे व्याप्त कितने ही शाखापर्वत दृष्टिगोचर हुए। उन पर्वतीय शिखरोंपर बहुत-से विद्याधर, वानर, किन्नर, किम्पुरुष और गन्धर्व चारों ओर निवास करते थे
deśān mlecchajanākīrṇān nānāratnākārāyutān | dadṛśur giripādāṁś ca nānādhātusamācitān ||
ఆ ప్రయాణంలో వారు మ్లేచ్ఛ జనాలతో నిండిన అనేక దేశాలను చూశారు; అవి నానావిధ రత్ననిధులతో సమృద్ధిగా ఉన్నాయి. అలాగే నానారకాల ధాతువులతో నిండిన పర్వతపాద ప్రాంతాలనూ వారు దర్శించారు.
घटोत्कच उवाच
Educational Q&A
The verse highlights attentive observation of the world’s diversity—peoples, landscapes, and resources—suggesting that a traveler (and a ruler) must recognize difference without losing discernment, and understand that prosperity often rests on the earth’s hidden deposits.
Ghaṭotkaca describes what was seen along the route: lands inhabited by mleccha groups, rich in gem-mines, and mountain foothills marked by many kinds of mineral ores—setting the scene of a vast, varied terrain encountered during travel.