Shloka 12
Plakṣāvataraṇa–Yamunā Tīrtha and Prajāpati’s Vedī
Kurukṣetra Threshold
Devanagari script
अत्रैव नाहुषो राजा राजन् क्रतुभिरिष्टवान् । ययातिर्बहुरत्नौधैर्यत्रेन्द्रो मुदमभ्यगात्,राजन्! नहुषनन्दन राजा ययातिने यहीं प्रचुर रत्नराशिकी दक्षिणासे युक्त अनेक यज्ञोंद्वारा भगवानका यजन किया था। उन यज्ञोंमें इन्द्रको बड़ी प्रसन्नता हुई थी
Translation
రాజా! ఇక్కడే నహుషనందనుడు రాజు యయాతి అనేక యజ్ఞాలు నిర్వహించాడు; వాటిలో అపార రత్నరాశులను దక్షిణగా సమర్పించాడు. ఆ యజ్ఞాలలో ఇంద్రుడు మహా ఆనందాన్ని పొందాడు.
Word by Word
अत्रhere
अत्र:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootअत्र
एवindeed/just
एव:
TypeIndeclinable
Rootएव
नहुषःNahusha
नहुषः:
Karta
TypeNoun
Rootनहुष
FormMasculine, Nominative, Singular
राजाking
राजा:
Karta
TypeNoun
Rootराजन्
FormMasculine, Nominative, Singular
राजन्O king
राजन्:
TypeNoun
Rootराजन्
FormMasculine, Vocative, Singular
क्रतुभिःwith sacrifices
क्रतुभिः:
Karana
TypeNoun
Rootक्रतु
FormMasculine, Instrumental, Plural
इष्टवान्worshipped/sacrificed
इष्टवान्:
TypeVerb
Rootइष्
Formक्तवतु, Masculine, Nominative, Singular
ययातिःYayati
ययातिः:
Karta
TypeNoun
Rootययाति
FormMasculine, Nominative, Singular
बहुmany
बहु:
TypeAdjective
Rootबहु
FormNeuter, Instrumental, Plural
रत्नjewels
रत्न:
TypeNoun
Rootरत्न
FormNeuter, Instrumental, Plural
ओधैःwith heaps/streams (masses)
ओधैः:
Karana
TypeNoun
Rootओध
FormMasculine, Instrumental, Plural
यत्रwhere
यत्र:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootयत्र
इन्द्रःIndra
इन्द्रः:
Karta
TypeNoun
Rootइन्द्र
FormMasculine, Nominative, Singular
मुदम्joy
मुदम्:
Karma
TypeNoun
Rootमुद्
FormFeminine, Accusative, Singular
अभ्यगात्attained/experienced
अभ्यगात्:
TypeVerb
Rootअभि-गम्
FormAorist, 3, Singular, Parasmaipada
राजन्O king
राजन्:
TypeNoun
Rootराजन्
FormMasculine, Vocative, Singular
Speaker
लोगश उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Cross References
Meter (Chandas)
Sandhi Notes