Shloka 1
Plakṣāvataraṇa–Yamunā Tīrtha and Prajāpati’s Vedī
Kurukṣetra Threshold
(दाक्षिणात्य अधिक पाठका ३ “लोक मिलाकर कुल २१३ “लोक हैं) कह. &+( 9) #2५:..# #2:5:.१ एकोनत्रिशर्दाधिकशततमो<् ध्याय: कुरुक्षेत्रके द्वारभूत प्लक्षप्र्रवण नामक यमुनातीर्थ एवं सरस्वतीतीर्थकी महिमा लोगश उवाच अस्मिन् किल स्वयं राजन्निष्टवान् वै प्रजापति: । सत्रमिष्टीकृतं नाम पुरा वर्षमहस्नरिकम्,लोमशजी कहते हैं--युधिष्ठिर! पूर्वकालमें यहाँ साक्षात् प्रजापतिने इष्टीकृत नामक सत्रका एक सहस्र वर्षोतक चालू रहनेवाला अनुष्ठान किया था
Lomaśa uvāca: asmin kila svayaṁ rājann iṣṭavān vai prajāpatiḥ | satram iṣṭīkṛtaṁ nāma purā varṣa-sahasrikam ||
లోమశుడు అన్నాడు—ఓ రాజా యుధిష్ఠిరా, అంటారు: ఇదే స్థలంలో పూర్వకాలంలో స్వయంగా ప్రజాపతి ‘ఇష్టీకృత’ అనే సత్రయాగాన్ని ప్రారంభించాడు; అది వెయ్యి సంవత్సరాలు కొనసాగింది.
लोगश उवाच
Educational Q&A
Sacred places gain authority through exemplary acts of dharma: sustained, disciplined ritual (satra) performed with personal commitment. The verse highlights perseverance and reverence for cosmic order as ethical ideals.
During the Pāṇḍavas’ tīrtha-journey, the sage Lomaśa begins praising the holiness of the site by recounting an ancient tradition: Prajāpati once conducted here a thousand-year sacrificial session named Iṣṭīkṛta.