Shloka 15

समुद्रपानम् (Samudra-pānam) — Maitrāvaruṇi Drains the Ocean; Devas Seek a Means to Refill It

Devanagari script

देवा ऊचु नहुषेणाभितप्तानां त्वं लोकानां गति: पुरा । भ्रंशितश्न सुरैश्चर्यात्‌ स्‍्वलॉकाल्लोककण्टक:,देवता बोले--भगवन्‌! पूर्वकालमें राजा नहुषके अन्यायसे संतप्त हुए लोकोंकी आपने ही रक्षा की थी। आपने ही उस लोककण्टक नरेशको देवेन्द्रपद तथा स्वर्गसे नीचे गिरा दिया था

Translation

దేవతలు పలికారు—భగవన్! పూర్వకాలంలో రాజు నహుషుని అన్యాయంతో బాధపడిన లోకాలకు మీరు ఆశ్రయమయ్యారు. మీరు ఆ లోకకంటకుని దేవేంద్రపదం నుండీ స్వర్గం నుండీ పతనమయ్యేలా చేశారు।

Word by Word

देवाःthe gods

ऊचुःsaid

नहुषेणby Nahusha

अभितप्तानाम्of those afflicted/tormented

त्वम्you

लोकानाम्of the worlds/people

गतिःrefuge/way/recourse

पुराformerly

भ्रंशितःmade to fall / cast down

सःhe (that one)

सुरैःby the gods

च्युतःfallen (down)

स्वलोकात्from his own world (heaven)

लोककण्टकःa thorn to the world (public menace)

Speaker

लोगश उवाच

Character Dynamics

Dharma Sankata (Moral Dilemma)

War Context

Verse Rasa (Emotional Essence)

Philosophical Teaching

Political Layer

Geographic Context

Cross References

Meter (Chandas)

Sandhi Notes