Shloka 49
इन्द्रस्य दुःखप्राप्तिः—त्रिशिरोवधः, वृत्रोत्पत्तिः, जृम्भिकाजननम्
Indra’s Distress: Slaying of Triśiras, Birth of Vṛtra, and the Origin of Yawning
सो<वर्धत दिवं स्तब्ध्वा सूर्यवैश्वानरोपम: । कि करोमीति चोवाच कालसूर्य इवोदित:,उनके इतना कहते ही सूर्य और अग्निके समान तेजस्वी वृत्रासुर सारे आकाशको आक्रान्त करके बहुत बड़ा हो गया। वह ऐसा जान पड़ता था, मानो प्रलयकालका सूर्य उदित हुआ हो। उसने पूछा--'पिताजी! मैं क्या करूँ?”
so ’vardhata divaṁ stabdhvā sūryavaiśvānaro’pamaḥ | kiṁ karomīti covāca kālasūrya ivoditaḥ ||
ఆ మాటలు పలికిన వెంటనే సూర్యుడి, వైశ్వానరాగ్నివంటి తేజస్సుతో వృత్రాసురుడు ఆకాశాన్ని నిలబెట్టినట్లుగా సమస్త గగనాన్ని ఆవరించి మహావిశాలుడయ్యాడు. అతడు ప్రళయకాలంలో ఉదయించిన సూర్యుడిలా కనిపించాడు. అప్పుడు అతడు అడిగాడు— “తండ్రీ, నేను ఏమి చేయాలి?”
शल्य उवाच
Educational Q&A
The verse highlights how immense power and terrifying capability should still be guided by right counsel and restraint: even when one becomes formidable, one asks what ought to be done, placing action under deliberation and authority rather than impulse.
After hearing prior words (contextually, an instruction or provocation), Vṛtrāsura suddenly grows to a cosmic scale, filling the sky with sun-and-fire-like radiance, evoking an end-of-time sun; then he turns to his father and asks what action he should undertake.