Previous Verse
Next Verse

Shloka 11

इन्द्रस्य दुःखप्राप्तिः—त्रिशिरोवधः, वृत्रोत्पत्तिः, जृम्भिकाजननम्

Indra’s Distress: Slaying of Triśiras, Birth of Vṛtra, and the Origin of Yawning

शुज्भारवेषा: सुश्रोण्यो हारैर्युक्ता मनोहरै: । हावभावसमायुक्ता: सर्वा: सौन्दर्यशोभिता:,'सुन्दरियो! तुम सब शृंगारके अनुरूप वेष धारण करके मनोहर हारोंसे विभूषित, हाव- भावसे संयुक्त तथा सौन्दर्यसे सुशोभित हो विश्वरूपको लुभाओ। तुम्हारा कल्याण हो, मेरे भयको शान्त करो। वरांगनाओ! मैं अपने आपको अस्वस्थचित्त देख रहा हूँ, अतः अबलाओ! तुम मेरे इस अत्यन्त घोर भयका शीघ्र निवारण करो”

śubhābharaṇaveṣāḥ suśroṇyo hārair yuktā manoharaiḥ | hāvabhāvasamāyuktāḥ sarvāḥ saundaryaśobhitāḥ |

శుభాభరణాలు, శృంగారోచిత వేషధారణతో, మనోహర హారాలతో అలంకరించుకొని, హావభావాలతో యుక్తులై, సౌందర్యశోభతో ప్రకాశించే సుస్రోణులైన మీరందరూ—(వెళ్లండి).

शुभ-भार-वेषाःhaving auspicious/heavy (ornate) attire
शुभ-भार-वेषाः:
Karta
TypeAdjective
Rootशुभ + भार + वेष
FormFeminine, Nominative, Plural
सु-श्रोण्यःwomen with beautiful hips
सु-श्रोण्यः:
Karta
TypeNoun
Rootसुश्रोणि
FormFeminine, Nominative, Plural
हारैःwith necklaces/garlands
हारैः:
Karana
TypeNoun
Rootहार
FormMasculine, Instrumental, Plural
युक्ताःadorned/connected
युक्ताः:
Karta
TypeAdjective
Rootयुज् (क्त)
FormFeminine, Nominative, Plural
मनोहरैःcharming
मनोहरैः:
Karana
TypeAdjective
Rootमनोहर
FormMasculine, Instrumental, Plural
हाव-भाव-समायुक्ताःendowed with gestures and expressions
हाव-भाव-समायुक्ताः:
Karta
TypeAdjective
Rootहाव + भाव + समायुक्त
FormFeminine, Nominative, Plural
सर्वाःall
सर्वाः:
Karta
TypeAdjective
Rootसर्व
FormFeminine, Nominative, Plural
सौन्दर्य-शोभिताःbeauty-adorned / beautified
सौन्दर्य-शोभिताः:
Karta
TypeAdjective
Rootसौन्दर्य + शोभित
FormFeminine, Nominative, Plural

शल्य उवाच

Ś
Śalya
V
Viśvarūpa
V
varāṅganāḥ (courtesans/entertainer-women)
H
hāra (necklaces)

Educational Q&A

The verse highlights how fear and mental agitation can drive a person toward ethically questionable means—here, using seduction and performance to control another. It implicitly warns that an unsettled mind (asvastha-citta) seeks quick relief, often by manipulating others rather than cultivating steadiness and discernment.

Śalya addresses a group of courtesans/entertainer-women, instructing them—adorned with jewelry, dress, and practiced gestures—to go and entice a man named Viśvarūpa. He frames this as a way to calm his own intense fear and mental distress, urging them to act quickly.