Previous Verse
Next Verse

Shloka 35

Kṛṣṇa at Duryodhana’s House: Refusal of Hospitality and Departure to Vidura (कृष्णस्य धार्तराष्ट्रनिवेशनगमनम्)

दयावान्‌ सर्वभूतेषु हीनिषेवो महास्त्रवित्‌ । मृदुश्च सुकुमारश्न धार्मिकश्च प्रियश्ष मे,“मधुसूदन श्रीकृष्ण! जो समस्त प्राणियोंके प्रति दयालु, लज्जाशील, महान्‌ अस्त्रवेत्ता, कोमल, सुकुमार, धार्मिक तथा मुझे विशेष प्रिय है; जो महाधनुर्धर शूरवीर सहदेव रणभूमिमें शोभा पानेवाला, सभी भाइयोंका सेवक, धर्म और अर्थके विवेचनमें कुशल तथा युवावस्थासे युक्त है; कल्याणकारी आचारवाले जिस महात्मा सहदेवके आचार-व्यवहारकी सभी भाई प्रशंसा करते हैं, जो बड़े भाईके प्रति अनुरक्त, युद्धोंका नेता और मेरी सेवामें तत्पर रहनेवाला है; उस माद्रीकुमार वीर सहदेवका समाचार मुझे बताऔ

dayāvān sarvabhūteṣu hrīniṣevo mahāstravit | mṛduś ca sukumāraś ca dhārmikaś ca priyaś ca me |

వైశంపాయనుడు పలికెను— అతడు సమస్త ప్రాణుల పట్ల దయగలవాడు, లజ్జాశీలుడు, వినయశీలుడు, మహాస్త్రవేత్త; స్వభావమున మృదువూ సుకుమారుడూ, ఆచరణమున ధర్మనిష్ఠుడు, నాకు అత్యంత ప్రియుడు. ఓ మధుసూదన శ్రీకృష్ణా! మాద్రీపుత్రుడైన ఆ వీర సహదేవుని వార్త నాకు చెప్పుము—అతడు మహాధనుర్ధరుడై రణభూమిలో ప్రకాశించువాడు, అన్నదమ్ములందరికీ సేవకుడు, ధర్మార్థ వివేచనమున నిపుణుడు, యౌవన తేజస్సుతో యుక్తుడు. అతని కల్యాణకరమైన ఆచారాన్ని అన్నదమ్ములందరూ ప్రశంసిస్తారు; జ్యేష్ఠుని పట్ల అనురక్తుడు, యుద్ధాలలో నాయకుడు, నా సేవలో నిత్యము తత్పరుడు—అటువంటి సహదేవుని గురించి నాకు తెలియజేయుము.

दयावान्compassionate
दयावान्:
Karta
TypeAdjective
Rootदयावत्
FormMasculine, Nominative, Singular
सर्वभूतेषुtowards/in all beings
सर्वभूतेषु:
Adhikarana
TypeNoun
Rootसर्वभूत
FormNeuter, Locative, Plural
हीनिषेवःone who serves the humble/lowly
हीनिषेवः:
Karta
TypeNoun
Rootहीनिषेव
FormMasculine, Nominative, Singular
महास्त्रवित्knower of great weapons
महास्त्रवित्:
Karta
TypeNoun
Rootमहास्त्रविद्
FormMasculine, Nominative, Singular
मृदुःgentle
मृदुः:
Karta
TypeAdjective
Rootमृदु
FormMasculine, Nominative, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
सुकुमारःdelicate/tender
सुकुमारः:
Karta
TypeAdjective
Rootसुकुमार
FormMasculine, Nominative, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
धार्मिकःrighteous
धार्मिकः:
Karta
TypeAdjective
Rootधार्मिक
FormMasculine, Nominative, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
प्रियःdear
प्रियः:
Karta
TypeAdjective
Rootप्रिय
FormMasculine, Nominative, Singular
मेto me / of me
मे:
TypePronoun
Rootअस्मद्
FormGenitive, Singular

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśampāyana
M
Madhusūdana (Kṛṣṇa)
S
Sahadeva
M
Mādrī