Shloka 19
Udyoga Parva, Adhyāya 73 — Kr̥ṣṇa’s Appraisal of Bhīma’s Altered Temper and Reaffirmation of Martial Resolve
तस्मान्मृदु शनैर््रूया धर्मार्थसहितं हितम् । कामानुबन्धबहुल नोग्रमुग्रपराक्रम,अतः भयंकर पराक्रमी श्रीकृष्प! आप उससे जो कुछ भी कहें, कोमल एवं मधुर वाणीमें धीरे-धीरे कहें। आपका कथन धर्म एवं अर्थसे युक्त तथा हितकर हो। उसमें तनिक भी उग्रता न आने पावे। साथ ही इसका भी ध्यान रखें कि आपकी अधिकांश बातें उसकी रुचिके अनुकूल हों
tasmān mṛdu śanair brūyā dharmārthasahitaṃ hitam | kāmānubandhabahulaṃ nogram ugraparākrama ||
అందువల్ల, హే ఉగ్ర పరాక్రమశాలి, అతనితో మెల్లగా, మృదువాక్యాలతో మాట్లాడు. నీ మాటలు ధర్మార్థసహితంగా, హితకరంగా ఉండాలి; అందులో కఠినత చొరబడకూడదు. అలాగే నీ మాటలలో చాలావరకు అతని అభిరుచికి అనుగుణంగా ఉండనివ్వు।
भीम उवाच
Educational Q&A
Bhima advises that persuasive counsel should be delivered gently and gradually, grounded in dharma and artha (ethical rightness and practical benefit), avoiding harshness, and framed in a way the listener can accept—by aligning much of it with the listener’s inclinations.
In the Udyoga Parva’s pre-war negotiations, Bhima urges Krishna—who is to speak as an envoy/counselor—to address the opposing party with soft, measured, welfare-oriented words, avoiding provocation while still aiming at a righteous and beneficial outcome.