Shloka 80
Udyoga-parva Adhyāya 71 — Kṣatra-dharma Counsel, Public Legitimacy, and Mobilization
Devanagari script
शमं तत्र लभेयं चेद् युष्मदर्थमहापयन् । पुण्यं मे सुमहद् राजंश्वरितं स्पान्महाफलम्,“वहाँ जाकर आपके लाभमें किसी प्रकारकी बाधा न पहुँचाते हुए यदि मैं दोनों पक्षोंमें संधि करा सका, तो समझूँगा कि मेरे द्वारा यह महान् फलदायक एवं बहुत बड़ा पुण्यकर्म सम्पन्न हो गया
Translation
“రాజా! అక్కడికి వెళ్లి, మీ హితానికి ఏ విధమైన హాని కలగనీయకుండా, నేను ఇరు పక్షాల మధ్య సంధి కల్పించగలిగితే, అది నా చేత మహాఫలదాయకమైన మహాపుణ్యకర్మ సిద్ధించినట్లే.”
Word by Word
शमम्peace, reconciliation
शमम्:
Karma
TypeNoun
Rootशम
FormMasculine, Accusative, Singular
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootतत्र
लभेयम्I might obtain
लभेयम्:
Karta
TypeVerb
Rootलभ्
FormOptative (Vidhi-lin), First, Singular, Parasmaipada
चेत्if
चेत्:
TypeIndeclinable
Rootचेत्
युष्मदर्थम्for your sake/benefit
युष्मदर्थम्:
Karma
TypeNoun
Rootयुष्मद्-अर्थ
FormMasculine, Accusative, Singular
अपायन्going away; departing
अपायन्:
Karta
TypeVerb
Rootअप-इ
FormPresent active participle (Shatṛ), Masculine, Nominative, Singular
पुण्यम्merit, virtuous act
पुण्यम्:
Karta
TypeNoun
Rootपुण्य
FormNeuter, Nominative, Singular
मेmy
मे:
Sampradana
TypePronoun
Rootअस्मद्
FormGenitive, Singular
सुमहत्very great
सुमहत्:
TypeAdjective
Rootसु-महत्
FormNeuter, Nominative, Singular
राजन्O king
राजन्:
TypeNoun
Rootराजन्
FormMasculine, Vocative, Singular
ईश्वरितम्lordship; sovereignty
ईश्वरितम्:
TypeNoun
Rootईश्वरित
FormNeuter, Nominative, Singular
स्पात्would be; may be
स्पात्:
TypeVerb
Rootअस्
FormOptative (Vidhi-lin), Third, Singular, Parasmaipada
महाफलम्having great fruit; great reward
महाफलम्:
TypeNoun
Rootमहा-फल
FormNeuter, Nominative, Singular
Speaker
वैशम्पायन उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes