Shloka 48

Udyoga-parva Adhyāya 71 — Kṣatra-dharma Counsel, Public Legitimacy, and Mobilization

Devanagari script

क्षत्रिय: क्षत्रियं हन्ति मत्स्यो मत्स्येन जीवति । थवा श्वानं हन्ति दाशार्ह पश्य धर्मो यथागत:,क्षत्रिय क्षत्रियको मारता है, मछली मछलीको खाकर जीती है और कुत्ता कुत्तेको काटता है। दशा्हनन्दन! देखिये; यही परम्परासे चला आनेवाला धर्म है

Transliteration

kṣatriyaḥ kṣatriyaṃ hanti matsyo matsyena jīvati | athavā śvānaṃ hanti dāśārha paśya dharmo yathāgataḥ ||

Translation

యుధిష్ఠిరుడు పలికెను— క్షత్రియుడు క్షత్రియుని హనించును; చేప మరొక చేపను తిని జీవించును; కుక్క కుక్కను కరచును. ఓ దాశార్హ! చూడు—ఇదే లోకమున పరంపరగా వచ్చిన ధర్మము.

Word by Word

क्षत्रियःa kshatriya (warrior)

क्षत्रियम्a kshatriya

हन्तिkills / strikes

मत्स्यःa fish

मत्स्येनby/with a fish (i.e., by eating fish)

जीवतिlives / survives

अथand then / moreover

वाor

श्वानम्a dog

हन्तिkills / strikes

दाशार्हO Dāśārha (descendant of Daśārha)

पश्यsee / behold

धर्मःdharma / law / established practice

यथाas / in the manner that

आगतःcome down / handed down / arrived

Speaker

युधिछिर उवाच

Characters & Entities

Yudhiṣṭhira

Dāśārha (Kṛṣṇa)

kṣatriya

fish

dog

Verse Rasa (Emotional Essence)

Sandhi Notes