Shloka 6
उद्योगपर्व — अध्याय 70: युधिष्ठिरस्य शान्त्युपायविचारः
Yudhiṣṭhira’s Deliberation on Peace-Means
सहस्रशीर्ष पुरुषं पुराण- मनादिमध्यान्तमनन्तकीर्तिम् । शुक्रस्थ धातारमजं च नित्यं परं परेषां शरणं प्रपद्ये,जो अत्यन्त सनातन ऋषि, ज्ञानी, वाणीके समुद्र और प्रयत्नशील साधकोंको कलशके जलकी भाँति सुलभ होनेवाले हैं, जिनके चरण समस्त विघ्नोंका निवारण करनेवाले हैं, सुन्दर पंखोंसे युक्त गरुड़ जिनके स्वरूप हैं, जो प्रजाजनोंके पाप-ताप हर लेनेवाले तथा जगतके आश्रय हैं, जिनके सहस्रों मस्तक हैं, जो पुराणपुरुष हैं, जिनका आदि, मध्य और अन्त नहीं है, जो अक्षय कीर्तिसे सुशोभित, बीज एवं वीर्यको धारण करनेवाले, अजन्मा, नित्य तथा परात्पर परमेश्वर हैं, उन भगवान् श्रीकृष्णकी मैं शरण लेता हूँ
dhṛtarāṣṭra uvāca | sahasraśīrṣaṁ puruṣaṁ purāṇam anādimadhyāntam anantakīrtim | śukrasthaṁ dhātāram ajaṁ ca nityaṁ paraṁ pareṣāṁ śaraṇaṁ prapadye |
నేను ఆ సహస్రశీర్షుడైన పురాణపురుషుని శరణు వేడుతున్నాను—ఆయనకు ఆది, మధ్య, అంతం లేవు; ఆయన కీర్తి అనంతం; ఆయన ధాతా-విధాత, బీజంలో స్థితుడై ఉన్నవాడు; అజుడు, నిత్యుడు; పరాత్పరుడు, సమస్తులకు పరమాశ్రయం.
धृतराष्ट उवाच
Educational Q&A
The verse teaches śaraṇāgati—taking refuge in the Supreme Person who transcends time (no beginning, middle, end) and yet sustains life from within. In ethical terms, it implies that when human judgment is clouded and outcomes are uncertain, one should anchor oneself in the highest dharma and the divine refuge rather than in pride, fear, or mere strategy.
In Udyoga Parva, as the conflict moves toward war, Dhṛtarāṣṭra voices a hymn-like surrender to the Supreme Lord (understood in the tradition as Śrī Kṛṣṇa). The prayer frames the unfolding political and moral turmoil by invoking a cosmic, stabilizing authority beyond the factions.