Shloka 17
Adhyaya 60: Self-Assertion, Daiva, and the Rhetoric of Inevitability (उद्योग पर्व)
“मेरे राज्यमें सर्प आदि भयंकर जीव-जन्तु नही हैं। यदि कोई भयंकर प्राणी हों तो भी वे मेरे मन्त्रोंद्वारा सुरक्षित जीव-जन्तुओंकी कभी हिंसा नहीं करते हैं ।।
nikāmavarṣī parjanyo rājan viṣayavāsinām | dharmiṣṭhākṣa prajāḥ sarvā ītayaś ca na santi me ||
వైశంపాయనుడు పలికెను—మహారాజా! నా రాజ్యంలో నివసించే ప్రజల కోసం మేఘము తగినంతగా, సమయానుకూలంగా వర్షిస్తుంది. నా ప్రజలందరూ ధర్మనిష్ఠులు; నా దేశంలో కరవు గానీ, అతివృష్టి గానీ, ఇతర ఉపద్రవములు గానీ లేవు।
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
Righteous governance is shown through the well-being of the people: when subjects are dharmic and the king upholds order, nature and society are portrayed as harmonious—timely rains and absence of calamities become signs of a just realm.
The speaker describes the condition of a kingdom as exemplary—its inhabitants receive adequate rainfall, live devoted to dharma, and suffer no disturbances such as drought or excessive rain—presenting an idealized picture of stable rule.