Shloka 22
धृतराष्ट्रस्य बलाबलचिन्ता
Dhṛtarāṣṭra’s Appraisal of Strength and Preference for Śama
क्षयोदयो<यं सुमहान् कुरूणां प्रत्युपस्थित: । अस्य चेत् कलहस्यान्त: शमादन्यो न विद्यते
kṣayodayo ’yaṃ sumahān kurūṇāṃ pratyupasthitaḥ | asya cet kalahasyāntaḥ śamād anyo na vidyate ||
వైశంపాయనుడు పలికెను—కురువులకు వినాశనమూ ఉద్ధృత మార్పులూ కలిగించే మహా మలుపు సమీపించింది. ఈ కలహానికి ముగింపు శాంతి-సంధి తప్ప మరే మార్గంతో సాధ్యం కాకపోతే, సంధియే నాకు ధర్మ్యంగా తోస్తుంది. కుంతీపుత్రులతో యుద్ధాన్ని రెచ్చగొట్టడం తగదు; నేను ఎప్పుడూ పాండవులే కౌరవులకన్నా బలవంతులని భావించాను।
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
When a conflict threatens collective ruin, dharma favors śama—restraint, pacification, and settlement—over escalation into war, especially when war is both morally improper and strategically disastrous.
The narrator frames the Kuru situation as a decisive crisis: destruction is imminent unless the quarrel is ended through peace-making. The statement also underscores the perceived superiority of the Pāṇḍavas, warning against initiating war with them.