Shloka 14
Udyoga Parva Adhyāya 58 — Saṃjaya’s Audience and Kṛṣṇa’s Deterrent Counsel (संजय-प्रवेशः कृष्णवाक्यं च)
Devanagari script
धनुर्गुणकिणाड्केन पाणिना शुभलक्षणम् | पादमानमयन् पार्थ: केशवं समचोदयत्,तब अर्जुनने जिसमें धनुषकी डोरीकी रगड़से चिह्न बन गया था, उस हाथसे भगवान् श्रीकृष्णके शुभसूचक लक्षणोंसे युक्त चरणको धीरे-धीरे दबाते हुए उन्हें मुझको उत्तर देनेके लिये प्रेरित किया
Translation
అప్పుడు పార్థుడు అర్జునుడు, ధనుస్సు తాడి రాపిడితో ముద్రపడిన ఆ చేతితో, శుభలక్షణాలతో యుక్తుడైన భగవాన్ కేశవుని పాదాన్ని మెల్లగా మర్దిస్తూ, నాకు సమాధానం చెప్పమని ఆయనను ప్రేరేపించాడు.
Word by Word
धनुःof the bow
धनुः:
Sambandha
TypeNoun
Rootधनुस्
FormNeuter, Genitive, Singular
गुणby/with the bowstring
गुण:
Karana
TypeNoun
Rootगुण
FormMasculine, Instrumental, Singular
किणाड्केनmarked by callus/scar (from rubbing)
किणाड्केन:
Karana
TypeAdjective
Rootकिणाड्क
FormMasculine, Instrumental, Singular
पाणिनाwith the hand
पाणिना:
Karana
TypeNoun
Rootपाणि
FormMasculine, Instrumental, Singular
शुभauspicious
शुभ:
Karma
TypeAdjective
Rootशुभ
FormNeuter, Accusative, Singular
लक्षणम्mark/sign (forming 'auspicious mark')
लक्षणम्:
Karma
TypeNoun
Rootलक्षण
FormNeuter, Accusative, Singular
पादम्foot
पादम्:
Karma
TypeNoun
Rootपाद
FormMasculine, Accusative, Singular
आनमयन्pressing/massaging (gently)
आनमयन्:
Karta
TypeVerb
Rootआ-नम्
Formशतृ (present active participle), Masculine, Nominative, Singular
पार्थःPartha (Arjuna)
पार्थः:
Karta
TypeNoun
Rootपार्थ
FormMasculine, Nominative, Singular
केशवम्Keshava (Krishna)
केशवम्:
Karma
TypeNoun
Rootकेशव
FormMasculine, Accusative, Singular
समचोदयत्urged/impelled
समचोदयत्:
TypeVerb
Rootसम्-चुद्
FormImperfect (Laṅ), 3, Singular, Parasmaipada
Speaker
संजय उवाच
Meter (Chandas)
Sandhi Notes