Shloka 46

Sainyasaṅgraha and Bhāga-Vyavasthā (Forces Assembled and Rival Allocations) | सैन्यसंग्रह-भागव्यवस्था

Devanagari script

कस्तांस्तरस्विनो भूय: संदीपयति पाण्डवान्‌ | अर्चिष्मतो महेष्वासान्‌ हविषा पावकानिव,संजय! तुम पुनः मेरे सामने पाण्डवोंकी चेष्टाका वर्णन करो। कौन ऐसा वीर है, जो वेगशाली और तेजस्वी महाधनुर्धर पाण्डवोंको बार-बार उसी प्रकार उत्तेजित किया करता है, जैसे घीकी आहुति डालनेसे आग प्रज्वलित हो उठती है

Transliteration

kas tāṁs tarasvino bhūyaḥ sandīpayati pāṇḍavān | arcīṣmato maheṣvāsān haviṣā pāvakān iva, sañjaya |

Translation

దుర్యోధనుడు అన్నాడు—సంజయా, నా ముందే మళ్లీ పాండవుల యోచనలు, కదలికలు వివరించు. ఎవడు ఆ వీరుడు? వేగవంతులైన, తేజోవంతులైన, మహాధనుర్ధరులైన పాండవులను అతడు పదేపదే ఎలా రెచ్చగొడుతున్నాడు—నెయ్యి ఆహుతులతో అగ్ని మరింత జ్వలించినట్లుగా?

Word by Word

कःwho?

तान्them

तरस्विनःswift/impetuous

भूयःagain, repeatedly

संदीपयतिkindles, incites

पाण्डवान्the Pandavas

अर्चिष्मतःradiant, blazing

महेष्वासान्great bowmen

हविषाwith oblation (ghee, offering)

पावकान्fires

इवlike, as

संजयO Sanjaya

Speaker

दुर्योधन उवाच

Characters & Entities

द

दुर्योधन (Duryodhana)

स

संजय (Sanjaya)

प

पाण्डव (Pandavas)

प

पावक/अग्नि (Fire/Agni)

ह

हविस् (oblations, ghee)

Sandhi Notes