Shloka 31
उद्योगपर्व — अध्याय ५४: दुर्योधनस्य धृतराष्ट्रं प्रति बलप्रशंसन-युक्तः आश्वासनवादः
Duryodhana’s Reassurance and Force-Praise to Dhritarashtra
Devanagari script
समर्थ मन्यसे यच्च कुन्तीपुत्रं वृकोदरम् । तन्मिथ्या न हि मे कृत्स्नं प्रभावं वेत्सि भारत,भारत! आप जो कुन्तीकुमार भीमको बहुत शक्तिशाली मान रहे हैं, वह भी मिथ्या ही है; क्योंकि आप मेरे प्रभावको पूर्णरूपसे नहीं जानते हैं
Transliteration
samarthaṃ manyase yac ca kuntīputraṃ vṛkodaram | tan mithyā na hi me kṛtsnaṃ prabhāvaṃ vetsi bhārata bhārata ||
Translation
భారతా! నీవు కుంతీపుత్రుడు వృకోదరుడు (భీముడు) ఎంతో సమర్థుడని భావిస్తే, అది తప్పు; ఎందుకంటే నా ప్రభావం ఎంతవరకు వ్యాపించిందో నీవు పూర్తిగా తెలియదు.
Word by Word
समर्थम्powerful/competent
समर्थम्:
Karma
TypeAdjective
Rootसमर्थ
FormMasculine, Accusative, Singular
मन्यसेyou think/consider
मन्यसे:
Karta
TypeVerb
Rootमन् (मन्यते)
FormPresent, Second, Singular, Atmanepada
यत्that/which (introducing the clause)
यत्:
TypeIndeclinable
Rootयद्
कुन्तीपुत्रम्Kunti's son
कुन्तीपुत्रम्:
Karma
TypeNoun
Rootकुन्तीपुत्र
FormMasculine, Accusative, Singular
वृकोदरम्Vrikodara (Bhima)
वृकोदरम्:
Karma
TypeNoun
Rootवृकोदर
FormMasculine, Accusative, Singular
तत्that (idea/claim)
तत्:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormNeuter, Nominative, Singular
मिथ्याfalse/wrongly
मिथ्या:
TypeIndeclinable
Rootमिथ्या
नnot
न:
TypeIndeclinable
Rootन
हिindeed/for
हि:
TypeIndeclinable
Rootहि
मेof me/my
मे:
TypePronoun
Rootअस्मद्
FormGenitive, Singular
कृत्स्नम्entire/complete
कृत्स्नम्:
Karma
TypeAdjective
Rootकृत्स्न
FormMasculine, Accusative, Singular
प्रभावम्might/power/influence
प्रभावम्:
Karma
TypeNoun
Rootप्रभाव
FormMasculine, Accusative, Singular
वेत्सिyou know
वेत्सि:
Karta
TypeVerb
Rootविद् (वेद/वेत्सि)
FormPresent, Second, Singular, Parasmaipada
भारतO Bharata
भारत:
TypeNoun
Rootभारत
FormMasculine, Vocative, Singular
भारतO Bharata
भारत:
TypeNoun
Rootभारत
FormMasculine, Vocative, Singular
Speaker
दुर्योधन उवाच
Characters & Entities
D
DuryodhanaB
Bhīma (Vṛkodara)K
KuntīB
Bhārata (addressee/lineage epithet)Verse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes