Shloka 28
Udyoga-parva Adhyāya 50 — Dhṛtarāṣṭra’s Appraisal of Bhīmasena (भीमसेनभयवर्णनम्)
Devanagari script
शैक्यां तात चतुष्किष्कुं पडस्रिममितौजसम् । प्रहितां दुःखसंस्पर्शा कथं शक्ष्यन्ति मे सुता:,तात संजय! भीमसेनकी गदा छींकेपर रखनेयोग्य, चार हाथ लंबी और छ: कोणोंसे विभूषित है। उस अत्यन्त तेजस्विनी गदाका स्पर्श भी दुःखदायक है। जब भीम उसे मेरे पुत्रोंपर चलायेगा, तब वे उसका आघात कैसे सह सकेंगे?
Transliteration
śaikyāṃ tāta catuṣkiṣkuṃ ṣaḍasrim amitaujasam | prahitāṃ duḥkhasaṃsparśāṃ kathaṃ śakṣyanti me sutāḥ, tāta sañjaya ||
Translation
తాత సంజయా! భీమసేనుని ఇనుప గద నాలుగు మోచేతుల పొడవు, ఆరు అంచులు/కోణాలతో కూడినది, అపార బలమున్నది. దాని స్పర్శ కూడా బాధాకరం. భీముడు దానిని నా కుమారులపై ప్రయోగించినప్పుడు, వారు ఆ దెబ్బలను ఎలా తట్టుకుంటారు?
Word by Word
शैक्याम्made of śaikya/iron (mace)
शैक्याम्:
Karma
TypeNoun
Rootशैक्या
FormFeminine, Accusative, Singular
तातO dear (son)!
तात:
TypeNoun
Rootतात
FormMasculine, Vocative, Singular
चतुष्किष्कुम्four-kiṣku long (four cubits)
चतुष्किष्कुम्:
Karma
TypeAdjective
Rootचतुष्किष्कु
FormNeuter, Accusative, Singular
षट्six
षट्:
TypeAdjective
Rootषट्
अस्रिम्edge/angle (facet)
अस्रिम्:
Karma
TypeNoun
Rootअस्रि
FormMasculine, Accusative, Singular
अमितौजसम्of immeasurable power
अमितौजसम्:
Karma
TypeAdjective
Rootअमित-ओजस्
FormNeuter, Accusative, Singular
प्रहिताम्hurled/sent forth
प्रहिताम्:
Karma
TypeAdjective
Rootप्र-हिता
FormFeminine, Accusative, Singular
दुःखसंस्पर्शाम्whose touch is painful
दुःखसंस्पर्शाम्:
Karma
TypeAdjective
Rootदुःख-संस्पर्शा
FormFeminine, Accusative, Singular
कथम्how?
कथम्:
TypeIndeclinable
Rootकथम्
शक्ष्यन्तिwill be able (to endure)
शक्ष्यन्ति:
TypeVerb
Rootशक्
FormFuture, Third, Plural
मेof me / my
मे:
TypePronoun
Rootअस्मद्
FormGenitive, Singular
सुताःsons
सुताः:
Karta
TypeNoun
Rootसुत
FormMasculine, Nominative, Plural
Speaker
धृतराष्ट उवाच
Characters & Entities
D
DhṛtarāṣṭraS
SañjayaB
Bhīmasena (Bhīma)T
the mace (gadā)Verse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes