Previous Verse
Next Verse

Shloka 39

Chapter 49: Sañjaya’s Enumeration of the Pāṇḍava Coalition (पाण्डवसैन्यसमागम-वर्णनम्)

यो दीर्घबाहु: क्षिप्रास्त्रो धृतिमान्‌ सत्यविक्रम: । तेन वो वृष्णिवीरेण युयुधानेन संगर:,जिनकी बड़ी-बड़ी भुजाएँ हैं, जो बड़ी शीघ्रतासे अस्त्र-संचालन करते हैं तथा जो धीर एवं सत्यपराक्रमी हैं, उन वृष्णिवीर सात्यकिके साथ आपलोगोंका संग्राम होनेवाला है

yo dīrghabāhuḥ kṣiprāstro dhṛtimān satyavikramaḥ | tena vo vṛṣṇivīreṇa yuyudhānena saṅgaraḥ ||

సంజయుడు పలికెను—దీర్ఘబాహువు, శీఘ్రంగా అస్త్రప్రయోగం చేయగలవాడు, ధైర్యవంతుడు, సత్యపరాక్రముడు అయిన వృష్ణివీరుడు యుయుధానుడు (సాత్యకి)తో మీకు సంగ్రామం తప్పదు।

यःwho
यः:
Karta
TypePronoun
Rootयद्
FormMasculine, Nominative, Singular
दीर्घबाहुःhaving long arms
दीर्घबाहुः:
Karta
TypeAdjective
Rootदीर्घबाहु
FormMasculine, Nominative, Singular
क्षिप्रास्त्रःswift in weapon-use / quick-weaponed
क्षिप्रास्त्रः:
Karta
TypeAdjective
Rootक्षिप्रास्त्र
FormMasculine, Nominative, Singular
धृतिमान्steadfast, resolute
धृतिमान्:
Karta
TypeAdjective
Rootधृतिमत्
FormMasculine, Nominative, Singular
सत्यविक्रमःof true valor / truly valiant
सत्यविक्रमः:
Karta
TypeAdjective
Rootसत्यविक्रम
FormMasculine, Nominative, Singular
तेनwith him / by him
तेन:
Karana
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine/Neuter, Instrumental, Singular
वःof you (all)
वः:
TypePronoun
Rootयुष्मद्
Form—, Genitive, Plural
वृष्णिवीरेणwith the Vṛṣṇi hero
वृष्णिवीरेण:
Karana
TypeNoun
Rootवृष्णिवीर
FormMasculine, Instrumental, Singular
युयुधानेनwith Yuyudhāna (Sātyaki)
युयुधानेन:
Karana
TypeNoun
Rootयुयुधान
FormMasculine, Instrumental, Singular
संगरःbattle, combat
संगरः:
Karta
TypeNoun
Rootसंगर
FormMasculine, Nominative, Singular

संजय उवाच

S
Sañjaya
Y
Yuyudhāna (Sātyaki)
V
Vṛṣṇi (clan)

Educational Q&A

The verse highlights ideal warrior qualities—strength, speed in arms, steadfastness, and dependable courage—implying that ethical responsibility in conflict includes recognizing a worthy opponent and the serious consequences of choosing war.

Sañjaya warns the Kaurava side that they are destined to meet in battle with Yuyudhāna (Sātyaki), praising his martial excellence and signaling the formidable resistance they will face.