Shloka 87
Udyoga-parva Adhyāya 47 — Arjuna’s Deterrent Declaration
Sañjaya’s Report
शस्त्राणि गात्रे न च ते क्रमेर- न्रित्येव कृष्णश्ष॒ ततः कृतार्थ: | एवंरूपे वासुदेवे<प्रमेये महाबले गुणसम्पत् सदैव,'युद्धमें भगवान् श्रीकृष्णका वह भयंकर पराक्रम देखकर देवताओंने वहाँ इन्हें इस प्रकार वर दिये--“केशव! युद्ध करते समय आपको कभी थकावट न हो, आकाश और जलमें भी आप अप्रतिहत गतिसे विचरें और आपके अंगोंमें कोई भी अस्त्र-शस्त्र चोट न पहुँचा सके।” इस प्रकार वर पाकर श्रीकृष्ण पूर्णतः कृतकार्य हो गये हैं। इन असीम शक्तिशाली महाबली वासुदेवमें समस्त गुण-सम्पत्ति सदैव विद्यमान है
śastrāṇi gātre na ca te krameran nṛtyeva kṛṣṇaḥ tataḥ kṛtārthaḥ | evaṃrūpe vāsudeve ’prameye mahābale guṇasampat sadaiva ||
సంజయుడు పలికెను— ఆయన దేహంపై ఏ ఆయుధమూ ప్రభావం చూపలేకపోయెను; యుద్ధరంగంలో శ్రీకృష్ణుడు నర్తించుచున్నట్లే సంచరించెను. యుద్ధంలో ఆయన భయంకర పరాక్రమాన్ని చూచి దేవతలు ఈ విధంగా వరములు ప్రసాదించిరి— “కేశవా! యుద్ధకాలంలో నీకు ఎప్పుడూ అలసట కలుగకూడదు; ఆకాశములోను జలములోను నీ గతి అప్రతిహతముగా ఉండుగాక; నీ అంగములపై ఏ అస్త్ర-శస్త్రమూ గాయము చేయకూడదు।” ఈ వరములు పొందిన శ్రీకృష్ణుడు సంపూర్ణ కృతార్థుడయ్యెను. అప్రమెయుడు, మహాబలుడు అయిన వాసుదేవునిలో సమస్త గుణసంపద నిత్యము నివసించుచున్నది.
संजय उवाच
Educational Q&A
The passage presents Kṛṣṇa’s invulnerability and tirelessness as signs of divine completeness: true power is paired with guṇa-sampat (a fullness of virtues). In the epic’s ethical frame, such divine endowment supports the protection and re-establishment of dharma amid the violence of war.
Sañjaya describes how, after witnessing Kṛṣṇa’s terrifying prowess in battle, the gods grant him boons: no fatigue while fighting, unobstructed movement through sky and water, and immunity from weapon-strikes. Having received these boons, Kṛṣṇa is said to be kṛtārtha—his purpose fully secured.