Shloka 16
Sanatsujāta on the Imperceptible Eternal Light (यत्तच्छुक्रं महज्ज्योतिः)
असाधना वापि ससाधना वा समानमेतद् दृश्यते मानुषेषु । समानमेतदमृतस्येतरस्य मुक्तास्तत्र मध्व उत्सं समापु: । योगिनस्तं प्रपश्यन्ति भगवन्तं सनातनम्
asādhanā vāpi sasādhanā vā samānam etad dṛśyate mānuṣeṣu | samānam etad amṛtasya itarasya muktās tatra madhv-utsaṃ samāpuḥ | yoginas taṃ prapaśyanti bhagavantaṃ sanātanam ||
సాధనలేని వాడైనా, సాధనాసంపన్నుడైనా—ఆ పరమతత్త్వం మనుష్యులందరిలో సమానంగా, ఒకే విధంగా ఉన్నదిగా కనిపిస్తుంది. తన వైపున అది బద్ధుడికీ ముక్తుడికీ సమానమే; తేడా ఏమిటంటే—ముక్తుడే ఆనందమూలస్రోతసైన అమృతస్వరూప ప్రభువును పొందుతాడు. ఆ సనాతన భగవంతుని యోగులు ప్రత్యక్షంగా దర్శిస్తారు.
सनत्सुजात उवाच
Educational Q&A
The Supreme Reality (Bhagavān/Brahman) is impartial and equally present in all humans, regardless of whether they possess spiritual disciplines. The decisive difference lies not in the Lord’s presence but in the seeker’s condition: only the liberated truly attain and taste the ‘nectar-spring’ of bliss, which yogins realize through direct vision.
Sanatsujāta is instructing (in the Sanatsujātīya section of Udyoga Parva) on liberation and the nature of the Self/Lord. He contrasts bondage and freedom, emphasizing that the eternal Lord is the same for all, while realization and attainment belong to those who are freed and who see through yoga.