Previous Verse
Next Verse

Shloka 25

Sanatsujāta–Dhṛtarāṣṭra Saṃvāda: Pramāda as Mṛtyu

Chapter 42

अपस्मारश्नातिवादस्तथा सम्भावना55त्मनि । एतैविंमुक्तो दोषैर्य: स दान्त: सद्धिरुच्यते

apasmāraś cātivādas tathā sambhāvanā ātmani | etair vimukto doṣair yaḥ sa dāntaḥ sādubhir ucyate ||

సనత్సుజాతుడు చెప్పెను—అపస్మారము (మనోభ్రమ/విస్మృతి), అతివాదము (అతిగా వాదప్రవృత్తి) మరియు ఆత్మసంభావన (ఆత్మగర్వము)—ఈ దోషములనుండి ఎవడు విముక్తుడో, వాడే ‘దాంతుడు’; సజ్జనులు అతనినే సంయమిగా చెప్పుదురు.

अपस्मारःforgetfulness/mental lapse
अपस्मारः:
TypeNoun
Rootअपस्मार
FormMasculine, Nominative, Singular
नातिवादःnot speaking excessively (absence of over-argument)
नातिवादः:
TypeNoun
Rootनातिवाद
FormMasculine, Nominative, Singular
तथाand/also; likewise
तथा:
TypeIndeclinable
Rootतथा
सम्भावनाself-conceit/overestimation (lit. high opinion)
सम्भावना:
TypeNoun
Rootसम्भावना
FormFeminine, Nominative, Singular
आत्मनिin oneself
आत्मनि:
Adhikarana
TypeNoun
Rootआत्मन्
FormMasculine, Locative, Singular
एतैःby these
एतैः:
Karana
TypePronoun
Rootएतद्
FormMasculine/Neuter, Instrumental, Plural
विमुक्तःfreed/released
विमुक्तः:
TypeAdjective
Rootवि-मुच्
FormMasculine, Nominative, Singular
दोषैःby faults; from faults (as the things removed)
दोषैः:
Karana
TypeNoun
Rootदोष
FormMasculine, Instrumental, Plural
यःwho
यः:
Karta
TypePronoun
Rootयद्
FormMasculine, Nominative, Singular
सःhe
सः:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Nominative, Singular
दान्तःself-controlled; disciplined
दान्तः:
TypeAdjective
Rootदान्त
FormMasculine, Nominative, Singular
सद्भिःby the good (people)
सद्भिः:
Karana
TypeNoun
Rootसत्
FormMasculine, Instrumental, Plural
उच्यतेis said/called
उच्यते:
TypeVerb
Rootवच्
FormPresent, 3rd, Singular, Passive

सनत्युजात उवाच