Shloka 44
Sanatsujāta-Āhvāna (Summoning Sanatsujāta) — Vidura’s Invocation and Dhṛtarāṣṭra’s Doubt
न वै मानं च मौनं च सहितौ वसत: सदा । अयं हि लोको मानस्य असौ मौनस्य तद् विदु:
na vai mānaṃ ca maunaṃ ca sahitau vasataḥ sadā | ayaṃ hi loko mānasya asau maunasya tad viduḥ ||
నిశ్చయంగా మానం (గర్వం/గౌరవాభిలాష) మరియు మౌనం ఎల్లప్పుడూ కలిసి ఉండవు; ఎందుకంటే ఈ లోకంలో మానానికి ఫలం, పరలోకంలో మౌనానికి ఫలం—ఇది జ్ఞానులు తెలుసుకుంటారు.
सनत्युजात उवाच
Educational Q&A
Pride (māna) and disciplined silence (mauna) pull in opposite directions: pride seeks affirmation and reward in this world, while silence signifies restraint and inner orientation whose fruit is associated with the beyond. The verse urges choosing self-restraint over ego-driven display.
In the Udyoga Parva, Sanatsujāta delivers a moral-philosophical instruction. Here he contrasts two dispositions—pride and silence—to guide the listener away from ego and toward inner discipline as part of a broader teaching on right conduct and spiritual welfare.