Shloka 44
प्रयोजनेषु ये सक्ता न विशेषेषु भारत । तानहं पण्डितान् मन्ये विशेषा हि प्रसज्धिन:,भारत! जो लोग जितना आवश्यक है, उतने ही काममें लगे रहते हैं, अधिकमें हाथ नहीं डालते, उन्हें मैं पण्डित मानता हूँ; क्योंकि अधिकमें हाथ डालना संघर्षका कारण होता है
prayojaneṣu ye saktā na viśeṣeṣu bhārata | tān ahaṃ paṇḍitān manye viśeṣā hi prasaṅginaḥ ||
ఓ భారతా! అవసరమైన పనులకే నిబద్ధులై, అతిగా జోక్యం చేసుకోని వారినే నేను నిజమైన పండితులుగా భావిస్తాను; ఎందుకంటే అవసరానికి మించి పోవడం తప్పక చిక్కులు, కలహాలకు కారణమవుతుంది.
विदुर उवाच
Educational Q&A
Wisdom lies in measured action: engage only in what is truly necessary (prayojana) and avoid overreach (viśeṣa), because unnecessary additions create entanglement, friction, and conflict.
In Udyoga Parva, Vidura offers moral and political counsel to the Kuru king (addressed as Bhārata, commonly understood as Dhṛtarāṣṭra), warning that needless interference and excess ambition breed disputes—an admonition especially relevant as tensions move toward war.