Shloka 41
उद्योगपर्व — विदुरनीतिः (Adhyāya 37): आयुःक्षयहेतवः, नीतिसूत्राणि, बलभेदाः, पाण्डव-विग्रहदोषदर्शनम्
Devanagari script
येषु दुष्टेषु दोष: स्याद् योगक्षेमस्थ भारत । सदा प्रसादनं तेषां देवतानामिवाचरेत्,भारत! जिनके ऊपर दोषारोपण करनेसे योगक्षेममें बाधा आती हो, उन लोगोंको देवताकी भाँति सदा प्रसन्न रखना चाहिये
Transliteration
yeṣu duṣṭeṣu doṣaḥ syād yogakṣemastha bhārata | sadā prasādanaṁ teṣāṁ devatānām ivācaret bhārata ||
Translation
భారతా! దుష్టులపై దోషారోపణ చేయడం వల్ల యోగక్షేమానికి ఆటంకం కలిగితే, వారిని దేవతలవలె సదా ప్రసన్నంగా ఉంచాలి.
Word by Word
येषुin/among whom
येषु:
Adhikarana
TypePronoun
Rootयद्
Formmasculine, locative, plural
दुष्टेषुamong the wicked/bad (people)
दुष्टेषु:
Adhikarana
TypeAdjective
Rootदुष्ट
Formmasculine, locative, plural
दोषःfault/blame
दोषः:
Karta
TypeNoun
Rootदोष
Formmasculine, nominative, singular
स्यात्would be / may be
स्यात्:
TypeVerb
Rootअस्
Formoptative, 3rd, singular, parasmaipada
योगक्षेमस्थO one abiding in welfare and security (yoga-kṣema)
योगक्षेमस्थ:
TypeAdjective
Rootयोगक्षेमस्थ
Formmasculine, vocative, singular
भारतO Bhārata
भारत:
TypeNoun
Rootभारत
Formmasculine, vocative, singular
सदाalways
सदा:
TypeIndeclinable
Rootसदा
प्रसादनम्pleasing/propitiation/keeping pleased
प्रसादनम्:
Karma
TypeNoun
Rootप्रसादन
Formneuter, accusative, singular
तेषाम्of them
तेषाम्:
TypePronoun
Rootतद्
Formmasculine, genitive, plural
देवतानाम्of the deities
देवतानाम्:
TypeNoun
Rootदेवता
Formfeminine, genitive, plural
इवlike/as if
इव:
TypeIndeclinable
Rootइव
आचरेत्should practice/should behave (thus)
आचरेत्:
TypeVerb
Rootआचर्
Formoptative, 3rd, singular, parasmaipada
भारतO Bhārata
भारत:
TypeNoun
Rootभारत
Formmasculine, vocative, singular
Speaker
विदुर उवाच
Characters & Entities
V
ViduraB
Bhārata (addressed person)D
devatāḥ (deities)Verse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes