Shloka 32
हंस–साध्यसंवादः, वाक्-निग्रहः, महाकुल-लक्षणम्, शान्ति-उपायः
Hamsa–Sādhya Dialogue; Restraint of Speech; Marks of Noble Lineage; Means to Peace
एतान् गुणांस्तात महानुभावा- नेको गुण: संश्रयते प्रसहा । राजा यदा सत्कुरुते मनुष्यं सर्वान् गुणानेष गुणो बिभर्ति,तात! एक गुण ऐसा है, जो इन सभी महत्त्वपूर्ण गुणोंपर हठात् अधिकार कर लेता है। राजा जिस समय किसी मनुष्यका सत्कार करता है, उस समय यह गुण (राजसम्मान) उपर्युक्त सभी गुणोंसे बढ़कर शोभा पाता है
etān guṇāṁs tāta mahānubhāvān eko guṇaḥ saṁśrayate prasahā | rājā yadā satkurute manuṣyaṁ sarvān guṇān eṣa guṇo bibharti ||
విదురుడు అన్నాడు—తాతా! ఈ మహత్తర గుణాలలో ఒకే గుణం ఉంది; అది బలవంతంగా మిగతా గుణాలన్నిటినీ తన ఆశ్రయంలోకి తీసుకుంటుంది. రాజు ఎవరికైనా సత్కారం చేసినప్పుడు, ఆ రాజసమ్మానమే అన్ని గుణాలను మోసినట్లవుతుంది—లోకదృష్టిలో అది ఇతర గుణాలన్నిటికన్నా ఎక్కువగా ప్రకాశించి, వాటిని ఒక్కటిగా సమీకరిస్తుంది।
विदुर उवाच
Educational Q&A
Vidura highlights how public honor from a ruler can eclipse and effectively ‘carry’ other virtues in society’s perception: recognition by authority amplifies a person’s standing, sometimes more powerfully than intrinsic merit.
In Vidura’s counsel during the Udyoga Parva, he reflects on the dynamics of virtue and status, explaining to his listener that when a king publicly honors someone, that royal esteem becomes the dominant ‘quality’ that makes all other virtues appear brighter.