Shloka 71
Ārjava, Satya, and the Virocana–Sudhanvan Exemplum
Udyoga-parva 35
राजन! पहले जूएमें द्रौयदीको जीती गयी देखकर मैंने आपसे कहा था--“आप द्यूतक्रीड़ामें आसक्त दुर्योधनको रोकिये, विद्वानूलोग इस प्रवंचनाके लिये मना करते हैं।' किंतु आपने मेरा कहना नहीं माना ।।
rājan! pūrvaṁ dyūte draupadī jitāṁ dṛṣṭvāham tvām avadam—“dyūtakrīḍāyām āsaktaṁ duryodhanaṁ nivāraya; vidvāṁso ’sya pravañcanāyāḥ pratiṣedhaṁ kurvanti” iti. tvaṁ tu mama vacanaṁ nānvaśṛṇoṣi. na tad balaṁ yan mṛdunā virudhyate; sūkṣmo dharmas tarasā sevitavyaḥ. pradhvaṁsinī krūrasamāhitā śrīḥ; mṛdu-prauḍhā gacchati putra-pautrān.
విదురుడు పలికెను—ఓ రాజా! పాశక్రీడలో ద్రౌపదిని గెలుచుకున్నదాన్ని చూసి నేను ముందే చెప్పాను—“జూదానికి బానిసైన దుర్యోధనుని ఆపు; పండితులు జూదగుణాన్ని వర్జిస్తారు.” కానీ నీవు నా మాట వినలేదు. మృదుత్వానికి విరుద్ధంగా నిలిచేది నిజమైన బలం కాదు; సూక్ష్మమైన ధర్మాన్ని త్వరగా, జాగ్రత్తగా ఆశ్రయించాలి. క్రూరతతో సమకూర్చిన శ్రీ నశించిపోతుంది; మృదుత్వం మరియు పరిపక్వతతో పెంచిన సంపద మాత్రం కుమార-పౌత్రుల వరకు నిలుస్తుంది.
विदुर उवाच
Educational Q&A
True strength does not oppose gentleness; dharma is subtle and must be adopted without delay. Prosperity gained through cruelty is unstable and self-destructive, while wealth cultivated through mildness and mature conduct becomes lasting and benefits future generations.
Vidura recalls his earlier warning to Dhṛtarāṣṭra during the dice-game episode—urging him to restrain Duryodhana and reject deceit. He reproaches the king for ignoring that counsel and draws a moral lesson about governance, ethical restraint, and the long-term consequences of unjustly acquired wealth.