Shloka 4
Udyoga Parva, Adhyaya 31 — Yudhiṣṭhira’s Instructions to Sañjaya
Peace Appeal and Five-Village Proposal
जागर्ति चेदभिवदेस्त्वं हि द्वाःस्थ प्रविशेयं विदितो भूमिपस्य । निवेद्यमत्रात्ययिकं हि मे$स्ति द्वाःस्थो5थ श्रुत्वा नृपतिं जगाम,'द्वारपाल! यदि महाराज जागते हों तो तुम उन्हें मेरा प्रणाम कहना। उनकी सूचना मिल जानेपर मैं भीतर प्रवेश करूँगा। मुझे उनसे एक आवश्यक निवेदन करना है।' यह सुनकर द्वारपाल महाराजके पास गया और इस प्रकार बोला
jāgarti ced abhivades tvaṃ hi dvāḥstha praviśeyaṃ vidito bhūmipasya | nivedyam atrātyayikaṃ hi me 'sti dvāḥstho 'tha śrutvā nṛpatiṃ jagāma ||
ద్వారపాలా! మహారాజు జాగరూకుడై యుండినచో నా నమస్కారములు తెలియజేయుము. భూమిపతికి నా రాక తెలిసిన తరువాతనే నేను లోనికి ప్రవేశించెదను. నాకు ఒక అత్యవసర నివేదన చేయవలసి యున్నది. ఇది విని ద్వారపాలుడు నృపుని యొద్దకు వెళ్లెను.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights dharmic conduct in political life: even in urgent circumstances one follows proper protocol—respectful salutation, formal announcement, and orderly access to authority—showing that ethical communication and restraint support good governance.
A messenger/speaker requests the palace doorkeeper to check whether the king is awake, convey salutations, and announce him so he may enter to present an urgent petition; the doorkeeper then goes to the king to report this.