Shloka 14

इमं च दृष्टवा तव कर्मदोषं पापोदर्क घोरमवर्णरूपम्‌ | यावत्‌ पर: कामयते5तिवेलं तावन्नरोडयं लभते प्रशंसाम्‌,आपका कर्मदोष अत्यन्त भयंकर, अवर्णनीय तथा भविष्यमें पाप एवं दुःखकी प्राप्ति करानेवाला है। इसे भी देखकर मैं इसी निश्चयपर पहुँचा हूँ कि परमात्माका विधान ही प्रधान है। जबतक विधाता चाहता है, तभीतक यह मनुष्य सीमित समयतक ही प्रशंसा पाता है

sañjaya uvāca |

imaṃ ca dṛṣṭvā tava karmadoṣaṃ pāpodarkaṃ ghoraṃ avarṇarūpam |

yāvat paraḥ kāmayate'tivelaṃ tāvannaro'yaṃ labhate praśaṃsām ||

సంజయుడు పలికెను—మీ ఆచరణలోని ఈ దోషమును కూడా నేను చూస్తున్నాను: అది అత్యంత భయంకరం, వర్ణనాతీతం, రాబోయే కాలంలో పాపమూ దుఃఖమూ అనే కఠిన ఫలితాన్ని ఇచ్చేది. దీనిని చూచి కూడా నేను ఇదే నిర్ణయానికి వచ్చాను—పరమేశ్వర విధానమే నిర్ణాయకం. విధాత ఎంతకాలం కోరుతాడో అంతకాలమే మనిషికి ప్రశంస లభిస్తుంది; అది కూడా పరిమిత కాలమే.

इमम्this (one/this)
इमम्:
Karma
TypePronoun
Rootइदम्
FormMasculine, Accusative, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
दृष्ट्वाhaving seen
दृष्ट्वा:
TypeVerb
Rootदृश्
Formक्त्वा (absolutive/gerund), Parasmaipada (usage-neutral)
तवyour
तव:
TypePronoun
Rootयुष्मद्
Form—, Genitive, Singular
कर्मदोषम्fault in action / defect of conduct
कर्मदोषम्:
Karma
TypeNoun
Rootकर्मदोष
FormMasculine, Accusative, Singular
पापोदर्कम्having sinful outcome
पापोदर्कम्:
TypeAdjective
Rootपापोदर्क
FormMasculine, Accusative, Singular
घोरम्terrible
घोरम्:
TypeAdjective
Rootघोर
FormMasculine, Accusative, Singular
अवर्णरूपम्indescribable in form
अवर्णरूपम्:
TypeAdjective
Rootअवर्णरूप
FormMasculine, Accusative, Singular
यावत्as long as / until
यावत्:
TypeIndeclinable
Rootयावत्
परःthe other; (here) the Supreme/ordainer
परः:
Karta
TypeNoun
Rootपर
FormMasculine, Nominative, Singular
कामयतेdesires/wills
कामयते:
TypeVerb
Rootकम् (कामय् denominative)
FormPresent, Indicative, Atmanepada, Third, Singular
अतिवेलम्beyond measure; excessively; for too long
अतिवेलम्:
TypeIndeclinable
Rootअतिवेल
तावत्so long; that long
तावत्:
TypeIndeclinable
Rootतावत्
नरःa man
नरः:
Karta
TypeNoun
Rootनर
FormMasculine, Nominative, Singular
अयम्this (man)
अयम्:
TypePronoun
Rootइदम्
FormMasculine, Nominative, Singular
लभतेobtains
लभते:
TypeVerb
Rootलभ्
FormPresent, Indicative, Atmanepada, Third, Singular
प्रशंसाम्praise
प्रशंसाम्:
Karma
TypeNoun
Rootप्रशंसा
FormFeminine, Accusative, Singular

संजय उवाच

S
Sañjaya
D
Dhṛtarāṣṭra (implied by 'tava')
P
paraḥ (the Supreme/Providence)

Educational Q&A

Unrighteous action (karmadoṣa) inevitably ripens into painful consequences, and worldly praise is unstable—lasting only as long as Providence permits. The verse warns against relying on reputation while ignoring ethical accountability.

Sañjaya addresses Dhṛtarāṣṭra, pointing out the grave moral defect in his (and his side’s) course of action. He frames the situation as governed by a higher ordinance: a person’s acclaim endures only temporarily, and impending consequences will follow wrongful deeds.