Shloka 17
Udyoga-parva Adhyāya 28: Dharmādharmalakṣaṇa in Āpad
Crisis-Discernment of Right and Wrong
Devanagari script
जानन्निमं सर्वलोकस्य धर्म विप्रेन्द्राणां क्षत्रियाणां विशां च । स कस्मात् त्वं जानतां ज्ञानवान् सन् व्यायच्छसे संजय कौरवार्थे
Transliteration
jānann imaṃ sarvalokasya dharmaṃ viprendrāṇāṃ kṣatriyāṇāṃ viśāṃ ca | sa kasmāt tvaṃ jānatāṃ jñānavān san vyāyacchase saṃjaya kauravārthe ||
Translation
వాయువు అన్నాడు—సర్వలోకాలను ధారించే ఈ ధర్మాన్ని నీవు తెలుసు: బ్రాహ్మణశ్రేష్ఠుల, క్షత్రియుల, వైశ్యుల యథోచిత ఆచారం. మరి ఓ సంజయా! తెలిసినవారిలో జ్ఞానవంతుడవై ఉండి కూడా కౌరవుల ప్రయోజనార్థం నీవెందుకు నీ మాటను ఆపుకొని వెనుకడుగు వేస్తున్నావు?
Word by Word
जानन्knowing
जानन्:
Karta
TypeVerb
Rootज्ञा (धातु)
Formशतृ (वर्तमान कृदन्त), पुं, प्रथमा, एकवचन
इमम्this
इमम्:
Karma
TypeAdjective
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं, द्वितीया, एकवचन
सर्वलोकस्यof all the world/people
सर्वलोकस्य:
Adhikarana
TypeNoun
Rootसर्वलोक (प्रातिपदिक)
Formपुं, षष्ठी, एकवचन
धर्मम्dharma, duty, righteousness
धर्मम्:
Karma
TypeNoun
Rootधर्म (प्रातिपदिक)
Formपुं, द्वितीया, एकवचन
विप्रेन्द्राणाम्of the best of Brahmins
विप्रेन्द्राणाम्:
Adhikarana
TypeNoun
Rootविप्रेन्द्र (प्रातिपदिक)
Formपुं, षष्ठी, बहुवचन
क्षत्रियाणाम्of Kshatriyas
क्षत्रियाणाम्:
Adhikarana
TypeNoun
Rootक्षत्रिय (प्रातिपदिक)
Formपुं, षष्ठी, बहुवचन
विशाम्of the Vaishyas/people
विशाम्:
Adhikarana
TypeNoun
Rootविश् (प्रातिपदिक; 'वैश्य/प्रजा')
Formपुं, षष्ठी, बहुवचन
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
सःhe
सः:
Karta
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं, प्रथमा, एकवचन
कस्मात्why? (from what reason)
कस्मात्:
TypeIndeclinable
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपञ्चमी, एकवचन
त्वम्you
त्वम्:
Karta
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं, प्रथमा, एकवचन
जानताम्of those who know
जानताम्:
Adhikarana
TypeVerb
Rootज्ञा (धातु)
Formशतृ (वर्तमान कृदन्त), पुं, षष्ठी, बहुवचन
ज्ञानवान्wise, knowledgeable
ज्ञानवान्:
Karta
TypeAdjective
Rootज्ञानवत् (प्रातिपदिक)
Formपुं, प्रथमा, एकवचन
सन्being
सन्:
Karta
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formशतृ (वर्तमान कृदन्त), पुं, प्रथमा, एकवचन
व्यायच्छसेyou hold back / restrain yourself
व्यायच्छसे:
TypeVerb
Rootवि + आ + यम् (धातु; 'व्यायच्छ' = restrain/hold back)
Formलट्, आत्मनेपद, मध्यम, एकवचन
संजयO Sanjaya
संजय:
TypeNoun
Rootसंजय (प्रातिपदिक)
Formपुं, सम्बोधन, एकवचन
कौरवार्थेin/for the cause of the Kauravas
कौरवार्थे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootकौरवार्थ (प्रातिपदिक)
Formपुं, सप्तमी, एकवचन
Speaker
वायुदेव उवाच
Characters & Entities
V
Vāyu (Vāyudeva)S
SaṃjayaK
KauravasB
Brāhmaṇas (vipra)K
KṣatriyasV
Vaiśyas (viś)Verse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes