Shloka 25
Śikhaṇḍinī’s Marriage Arrangement and the Daśārṇa Envoy’s Accusation (शिखण्डिनी-विवाह-विप्रलम्भ-प्रसङ्गः)
Devanagari script
धनेश्वरस्यानुचरो वरदो5स्मि नृपात्मजे । अदेयमपि दास्यामि ब्रूहि यत् ते विवक्षितम्,“राजकुमारी! मैं कुबेरका सेवक हूँ। मुझमें वर देनेकी शक्ति है, तुम्हारी जो भी इच्छा हो बताओ । मैं तुम्हें अदेय वस्तु भी दे दूँगा"
Transliteration
dhaneśvarasyānucaro varado 'smi nṛpātmaje | adeyam api dāsyāmi brūhi yat te vivakṣitam ||
Translation
ఓ రాజకుమార్తె! నేను ధనాధిపతి కుబేరుని అనుచరుణ్ని; వరాలు ప్రసాదించగల శక్తి నాకు ఉంది. నీ హృదయంలో కోరినది చెప్పు; సాధారణంగా ఇవ్వలేనిదైనదైనా నేను నీకు ఇస్తాను.
Word by Word
धनेश्वरस्यof the lord of wealth (Kubera)
धनेश्वरस्य:
Sambandha
TypeNoun
Rootधनेश्वर
FormMasculine, Genitive, Singular
अनुचरःattendant, servant
अनुचरः:
Karta
TypeNoun
Rootअनुचर
FormMasculine, Nominative, Singular
वरदःboon-giving
वरदः:
Karta
TypeAdjective
Rootवरद
FormMasculine, Nominative, Singular
अस्मिI am
अस्मि:
Karta
TypeVerb
Rootअस्
FormPresent, 1st, Singular
नृपात्मजेO king’s daughter (princess)
नृपात्मजे:
Sambodhana
TypeNoun
Rootनृपात्मज
FormFeminine, Vocative, Singular
अदेयम्even what is not to be given / ungivable
अदेयम्:
Karma
TypeAdjective
Rootअदेय
FormNeuter, Accusative, Singular
अपिeven, also
अपि:
TypeIndeclinable
Rootअपि
दास्यामिI will give
दास्यामि:
Karta
TypeVerb
Rootदा
FormSimple Future (Luṭ), 1st, Singular
ब्रूहिtell (me)
ब्रूहि:
TypeVerb
Rootब्रू
FormImperative, 2nd, Singular
यत्what, that which
यत्:
Karma
TypePronoun
Rootयद्
FormNeuter, Accusative, Singular
तेto you / for you
ते:
Sampradana
TypePronoun
Rootयुष्मद्
FormDative, Singular
विवक्षितम्desired to be said; intended (wish)
विवक्षितम्:
Karma
TypeAdjective
Rootविवक्षिता
FormNeuter, Accusative, Singular
Speaker
भीष्म उवाच
Characters & Entities
B
BhīṣmaK
Kubera (Dhaneśvara)N
nṛpātmajā (princess)Verse Rasa (Emotional Essence)
Sandhi Notes