Shloka 17
Indra-vijaya Upākhyāna and Śalya’s Assurance to Yudhiṣṭhira (इन्द्रविजयोपाख्यानम् — शल्ययुधिष्ठिरसंवादः)
इस प्रकार श्रीमह्या भारत उद्योगपर्वके अन्तर्गत सेनोट्रोगपर्वमें इन्द्र और अगस्त्यके संवादके प्रसंगरें नहुषके पतनसे सम्बन्ध रखनेवाला सत्रहवाँ अध्याय पूरा हुआ,तस्मात् संश्रावयामि त्वां विजयं जयतां वर । संस्तूयमाना वर्धन्ते महात्मानो युधिष्ठिर अतः विजयी वीरोंमें श्रेष्ठ युधिष्ठिर! मैंने तुम्हें यह “इन्द्रविजय” नामक उपाख्यान सुनाया है; क्योंकि जब महात्मा देवताओंकी स्तुति-प्रशंसा की जाती है, तब वे मानवकी उन्नति करते हैं
tasmāt saṁśrāvayāmi tvāṁ vijayaṁ jayatāṁ vara | saṁstūyamānā vardhante mahātmāno yudhiṣṭhira | ataḥ vijayī vīroṁ meṁ śreṣṭha yudhiṣṭhira! mayā te ‘indravijaya’-nāma upākhyānaṁ śrāvitaṁ; yato mahātmanāṁ devatānāṁ stuti-praśaṁsāyāṁ kṛtāyāṁ te manuṣyāṇāṁ unnatiṁ kurvanti ||
అందుచేత, ఓ విజయవంతులలో శ్రేష్ఠుడా, నీకు విజయకథను వినిపిస్తాను. ఓ యుధిష్ఠిరా! మహాత్ములైన దేవతలను స్తుతించి ప్రశంసించినప్పుడు వారు ప్రసన్నులై తమ శక్తిని వృద్ధి చేసుకొని, మానవుల క్షేమాభ్యుదయాలను పెంపొందిస్తారు. అందుకే, ఓ యుధిష్ఠిరా—విజయవీరులలో అగ్రగణ్యుడా—‘ఇంద్రవిజయం’ అనే ఈ ఉపాఖ్యానాన్ని నేను నీకు చెప్పాను।
शल्य उवाच
Educational Q&A
The passage teaches that sincere praise and reverent remembrance of divine powers (stuti-praśaṁsā) is not merely ritual: it strengthens the beneficent forces that uphold order and thereby becomes a cause of human uplift, prosperity, and success.
Śalya concludes an illustrative episode titled “Indra’s Victory,” addressed to Yudhiṣṭhira, set in the wider context of the Indra–Agastya dialogue and the account connected with Nahuṣa’s fall. He explains why he narrated it: praising the gods leads to growth of those great beings and to human welfare.