Shloka 1
Indra-vijaya Upākhyāna and Śalya’s Assurance to Yudhiṣṭhira (इन्द्रविजयोपाख्यानम् — शल्ययुधिष्ठिरसंवादः)
हि. 07. 22. बछ। अंक अष्टादशो< ध्याय: इन्द्रका स्वर्गमें जाकर अपने राज्यका पालन करना, शल्यका युधिष्ठिरको आश्वासन देना और उनसे विदा लेकर दुर्योधनके यहाँ जाना शल्य उवाच ततः शक्र: स्तूयमानो गन्धर्वाप्सरसां गणै: । ऐरावतं समारुह्ा डिपेन्द्रे लक्षणैर्युतम्,शल्य कहते हैं--युधिष्ठिर! तत्पश्चात् वृत्रासुरको मारनेवाले भगवान् इन्द्र गन्धर्वों और अप्सराओंके मुखसे अपनी स्तुति सुनते हुए उत्तम लक्षणोंसे युक्त गजराज ऐरावतपर आरूढ़ हो महान् तेजस्वी अग्निदेव, महर्षि बृहस्पति, यम, वरुण, धनाध्यक्ष कुबेर, सम्पूर्ण देवता, गन्धर्वगण तथा अप्सराओंसे घिरकर स्वर्ग-लोकको चले
śalya uvāca | tataḥ śakraḥ stūyamāno gandharvāpsarasāṃ gaṇaiḥ | airāvataṃ samāruhya devendre lakṣaṇair yutam |
శల్యుడు పలికెను—యుధిష్ఠిరా! అప్పుడు శక్రుడు (ఇంద్రుడు) గంధర్వ-అప్సరసల గణములచే స్తుతింపబడుతూ, శుభలక్షణసంపన్నుడైన గజేంద్రుడు ఐరావతమును అధిరోహించాడు. దేవతలు, గంధర్వులు, అప్సరసలు చుట్టుముట్టగా దేవరాజు స్వర్గలోకమునకు ప్రయాణించాడు.
शल्य उवाच
Educational Q&A
The verse highlights a dharmic worldview in which rightful power and protection are affirmed by divine order: Indra’s sovereignty is celebrated through praise (stuti) and auspicious signs, suggesting that authority is ideally linked to merit, cosmic harmony, and the upholding of righteousness.
Śalya narrates that Indra, praised by Gandharvas and Apsarases, mounts his elephant Airāvata and proceeds to Svarga, accompanied by celestial beings—serving as a transition into Śalya’s broader account and counsel within the Udyoga Parva context.